Gedichten. Deel 6: 1656-1661
(1896)–Constantijn Huygens[p. 1] | |
Molen2).De Molen heeft voorwind, en 't waeyt voor in sijn laken,
En altyd soeckt hij 'tsoo: 'tgaet als een Raedsel schier:
Den een' sijn ongemack den and'ren syn vermaken;
Hadd een Schip soo voorwind, het zeilden over stier.
eod.
| |
Noch3).Antoni light en maelt, en maelt de stadt rondom
Als of hij besigh waer: ick vind hem, waer ick kom,
Wind breken sonder vrucht: Is 't dollen, of is 'tdolen,
Of is het alle bey? Ick houd het met den molen;
5
Die breeckt geen' wind vergeefech; hij maelt, en weet waerom.
eod.
| |
Schuytpeerden4).Waer van den Haegh te Delf een meertje woest en wijd,
Daer stond een zeiltje bij, en wijluij waeren 'tquijt,
'T suer ambacht, dat ons nu de borst knelt en de ruggen:
Wat is 't een vuijle vond, smal water en veel' bruggen!
eod.
| |
[p. 2] | |
(Vaste vriendschap)3)++.'Ksie datmen lichtelick een' levend' vriend bemint,
Soo langh hij machtigh is, en vriendelick gesint:
Maer, voorde rechte proef, als hij dood, of onmachtigh,
Of ongesiender is, valt eerst de Min waerachtigh.
5
Een' vriend beminnen, is een' vriend
Beminnen als hy niet en dient.
eod.
| |
[p. 3] | |
Sandlooper1).Dick water en dun Sand zijn even driftigh schier,
Veel driftiger de Locht, noch driftiger het Vier,
Noch driftiger de Tyd, die wij soo weinigh achten,
Het aller driftigste, de menschen haer' gedachten:
5
Maer dencken sij niet goeds, of denckens' ydelheit,
De tijd sal 'twinnen: denckt met haest aen d'eewicheit.
eod.
| |
Droomen2).Ick denck 's daeghs of ick droomd', ick droom 's nachts of ick saegh:
Waer 't 's nachts soo doncker niet, en niet soo licht by daegh',
'Ksagh qualick uyt den droom van desen droom te komen,
Of mijn droom dencken is, of mijn' gedachten droomen.
eod.
| |
Roemsteeck3).Roemsteken heet het spel; 'ten magh geen Roomsteeck heeten;
Room steken in goed Duijtsch is, vette boter eten.
eod.
| |
Schaeckspel4).Verwarde vodderij, swaermoedighe vermaken;
Is Tyd soo dier'en dingh, soo driftigh en soo snell?
Wegh met de malle kunst van tyd verdrijvend spel;
'Kwill mij myn leven noch ontvoeren, noch ontschaken.
eod.
| |
Eij5).'Kheb maer een Ey geslorpt: hoe maeckt het mij soo sat?
Een Ey is, of m' een Hoen door een verklein-glas at.
eod.
| |
Noch roemsteeck6).Geen mensch als mensch, geen Ey als Ey, geen' Bloem als Bloem,
In all' Gods schepselen geen' twee gelyck van wesen:
Een' slechte Roemsteeckster sou Moer Nature wesen;
'Klaet staen een' dobbelen, s'en heeft noijt enckel Roem.
eod.
| |
[p. 4] | |
(Soet onsoet)1).Dirck meent, syn laf Gedicht is soet, en daerom goed:
Maer dat niet sout en is en keur ick niet voor soet.
5. Feb.
| |
Klein bier3).Dirck heeft geen geld om wijn te koopen;
Soo suijpt hy Israël met stoopen:
Siet eens, hoe gaet het hier?
Dirck is dick van dun Bier.
eod.
| |
Mom4).Heeroom moght niet als Mom:
Ick vraeghden hem waerom?
Foey, Pharo, sey de Pater;
Heel kleinbier is half water:
5
Maer keert Mom om end om;
'T is voor en achter mom.
eod.
| |
Mes6).'Khouw veel van Snédigh Dicht, dat mij dicht 'tmijne geeft:
Maer Steken gaen in 'toogh of in 'thert, soo sij 'traken:
Kom, Dichters, willen wij den and'ren wat vermaken?
Een Sneetje met een Mesch dat geen' quae' punt en heeft.
eod.
| |
[p. 5] | |
Hangedief2).Daer gaet een man ter dood; wat magh'er 'tvolck nae loopen?
Gaen wij niet alle nae die selve dood met hoopen?
Maer seght gh', Ick heb noch tyd; en hij moet sterven, strack:
En of ghy noch eerst stickt', en of syn touwtje brack?
eod.
| |
Sack3).Daer gaet all veel geriefs in een' Sack, seght ghij, Ias:
Maer, zijt ghij vanden aerd als uw Heer vader was,
En hoort'er Hoeren en Gauwdieven wat geloofs in,
Tot uwent gaet'er veel geriefs en veel geroofs in.
eod.
| |
Pispot4).Een Pispot is gerief by nood, meer als een Vispot:
Wat of hem letten moght
Die 'tspreeckwoord eerst bedocht?
'Ken vond mijn leven noch geen' moeyelicken pispot.
eod. 5. Feb.
| |
[p. 6] | |
(Alle sonde ondanckbaerheit)1).Vriend, vliet ondanckbaerheit: sy is den Hemel tegen:
En blinde Heidenen verbodense te plegen:
Hoort nu de Christen less: 'tis een beknopt sermoen;
Die noyt ondanckbaer waer en sou noyt sonde doen.
eod.
| |
Vier2)+.Foeij, jonghe luij, bij 'tvier? kont gh' u maer sitten warmen?
Ghij hebt 'tvier inde mouw, in handen, en in armen:
Doet wat tot dat ghij sweet;
Dat's soo gesont als heet.
5
Kunt ghij niet willen doen omdat ghij 'tdoen soudt moeten?
Daer 's meer vier; wandelt, en onsteeckt het met uw' voeten.
eod.
| |
(Sondaers troost)3).Valt ghij? dat 's niet met allen;
Weest daer niet in begaen:
'T en is geen' schand te vallen;
'T is schand niet op te staen.
eod.
| |
[p. 7] | |
[Die feilen haet, is menschen moe] | |
Leersen2).Hoe dient sich Menschen list van allerhande dingen!
Men kruijpt in 'tdoode beest om 'tlevende te dwingen.
eod. 5. Feb.
| |
Toom4).'T Peerd daer een' vrouw op sat sprack, of wouw geerne spreken,
Wat wilmen mij 'tgebit met Toom en Mondstuck breken?
'Twaer niet onredelick bedacht,
Datm' eerst wat sorghde voorde Vracht.
eod.
| |
(Bultenaer)5).Een droncken Bultenaer lagh in het spoor en sliep,
Daer mijn wegh henen liep:
'T en was niet te verr mis, all trad ick op syn' rugge;
Ick nam hem voor een' Brugge.
eod.
| |
Noch toom6).'T peerd leidmen bij den mond: de menschen bij, en met;
Bij 'teten meestendeel, met woorden altemet.
6. Feb.
| |
[p. 8] | |
Borstel1).Een Vercken is soo vuijl als een Beest wesen kan,
En 'theet vuijl vercken all dat vuyl is, vrouw of man.
Waer schoone borstel van 'tvuijl vercken niet gelesen,
Het vuyle vercken, Mensch, sou noch veel vuijler wesen.
eod.
| |
Kam2).Daer sprack een' Luijs (in luijsen tael)
Goe'n nacht goe huijsing, voer en mael:
Wij moghen hier niet langer asen.
De menschen werden ons te snood.
5
Veel honden, seyt men, is der hasen,
Veel tanden zijn der luijsen dood.
eod.
| |
Op het afscheyd5).
Ghy vrinden uyt den Haegh,
Goe menschen, die van daegh
My had geleyt een laegh,
En met een leege maegh
5
Quamt vallen even graegh
Met tanden als een zaegh
Op Ockenburgh, niet traegh,
Schoon ick nu vangh noch jaegh
| |
[p. 9] | |
Door 't vriesen even staegh
10
Noch wild uyt 't veld en draegh
Dat ick somwylen plaegh:
Weet, dat ick niet en klaegh
Noch myne lever knaegh
Al quamt ghy met een kaegh,
15
Maer dat ick 't noch eens waegh
Te vanghen op myn kraegh
Een diergelycke vlaegh,
En daer niet nae en vraegh
Dat men myn wyn-kan raegh
20
En myne schotels vaegh
Op myne taefel-schraegh.
Geschreven buyten Praegh
By my, op Ockenburgh
Voogd van het Blockenburgh,
25
Vrind sonder jockenburgh
Van 't volck van Slockenburgh,
Van Broeck en Rockenburgh.
(Westerbaen.)
| |
[p. 10] | |
Noch1).Het spreeckwoord gaet wat slecht; maer 'tis van goede stof:
Haest-rijcke, mans of vrouwen,
Leert het van 't vlas onthouwen,
Die te veel zeffens grijpt maeckt het wel licht te grof.
eod.
| |
(Te bont)2)+.All die 't te bont maeckt, Ian, hoeft juyst geen' pels te dragen:
De jonghe lieden doen 't, die in ons' malle daghen
Een bonte Regenboogh van Linten hangt om 'tlijf:
Soo maecken sij 't te bont. Let nu eens op uw Wijf
5
En haer' ontroerden beck; dat 's noch een bont bysonder:
Men seght haer niet een woord, sij smackter dusend onder.
En kaeckelt wit, swart, groen, rijp all uyt eenen mond.
Dat is te kaeckelbont.
eod.
| |
Bont3).De Bors en is geen geld, de luijs en is geen pels,
De pels en is geen Kool; 'tis maer wat haerigh vels:
Die 'tvier daerin begeert moet het daer self in maken,
Wij voelden 't nemmermeer, soo wij 't niet self ontstaken.
5
De proef is; deckt een Beeld van Marmer of Metal
Met Sabels over hoop, en siet hoe 'tsweeten sal.
8. Feb.
| |
Woll5).De Beestjens onder all 'tviervoetighe geschapen
Die niemand leed en doen, ontneemtmen huijt en haer:
| |
[p. 11] | |
En 'ten is maer half werck: eerst stekenw' ons in haer,
Dan stekenw' haer in ons; dat's heel werck: Arme schapen.
eod.
| |
Noch viole1).Het spinwiel en de veel schijnt schier een ding te zijn.
De recht'hand roert het werck, en doet alleen de snaer gaen,
De slincke doet het werck dan eens grof, dan eens fijn,
Mits duijm en vingeren sorghvuldigh op een haer gaen.
5
'T is waer dat d'een geluyt en d'ander gaeren spint:
Maer alsw' eens sullen gaen daer wij toch allegaer gaen,
Sal gaeren en geluyt d'een zijn als d'ander; Wind.
eod.
| |
In en uijtschuld aen mijn' soon3)+.'Kheb menighte van volck beleefdelick verplicht,
Daer mij den thiende nu den hoed niet voor en licht.
Wie mij oijt vriendschap de, dien heb ick met verlangen
En met de volle daed weer-vriendschap doen ontfangen.
5
Laet u niet manen, Soon. 'kstae niemand in syn boeck:
In 'tmijne vind ick 'er bij nae meer dan ick soeck.
Soo moet mij Nyd en Spijt dit waere woord gedulden;
Ick laet veel' schulden naer, en ick sterf sonder schulden.
eod.
| |
[p. 12] | |
Koets3).All saegh ick swaere boeten
Op vreughd van wand' en staen;
Ick wouw niet ryden moeten
Om 'tgaen te laten gaen:
5
'Ken hoef geen vier paer voeten,
Kan ick met twee bestaen.
eod.
| |
Noch4).Met Coets en Peerden zijn de straten overvolt:
Den Haegh solt, den Haegh rolt, den Haegh holt, den Haegh dolt.
eod.
| |
Noch5).My luste wel te vragen,
Hoe 'toude lien verstaen
Dat sy noijt jong en saghen?
'Tschijnt wij van voren aen
5
Weer moeten leeren gaen;
Wij komen op ons' daghen
En gaen als kinderen elck in syn' Rollewaghen.
eod.
| |
[p. 13] | |
Noch1)+.Men reed eens en men reisd', en 'twas een ongemack
Daer men sijn' lendenen noodsakelick in brack:
Nu rijdtm' en men reist niet. of men rijdt om te reisen,
En reist maer in den Haegh. Hoe konnen wij 'tbepeisen?
5
Als ick dit slepende gestraet-sleep sie rondom,
My dunckt ick inden ringh van een' Rosmolen kom.
eod.
| |
Noch3).Wat dunckt u, li'en van schick, sal 'tspeeltje konnen duren,
Daer tyd en geld aen gaet meer dand'er moet, of magh?
Ick meen Iae; waer 't alleen het rad van Avont-uren;
Maer 'tzijn de raderen van heel den le'ghen dagh.
eod.
| |
[p. 14] | |
Noch coets1).Luij-ledigh' Haegsche vracht, die met u slepen gaet,
Als waert ghij, soo ghij zijt, een' Mis-karr langs de straet;
Leert wat die Karr u kost: weet ghij wel waergh' op uijt zijt?
Ghij voert het kostelixt van alle dingen uyt; Tij l.
10. Feb.
| |
Noch2).Is een' swart led're doos soo vriend'licken besit,
Is ijser tegen steen soo lieffelick om hooren,
Dat icker mijnen romp, die tot gaen is geboren,
Langs straet om slepen liet? all waerd'er niet als dit,
5
Mij dunckt de wandelaer heeft verr het best verkoren:
'Kgae liever voor mijn' knecht dan icker achter sit.
eod.
| |
Noch3)+.Twee Beesten en een Beest die de twee dwingen moet,
En somtijds niet en kan, en veeltijds niet en doet
Dan wat mij niet en lust, maer hem en de twee beesten;
Die volgh ick, en maeck mij den minsten, haer de meesten.
5
Waerom? 'ksit in een' Coets; dat 's Aensien, en Gemack.
Het Aensien heet ick wind. 't Gemack is maer een dack
Voor wind en regen: maer een Hoed en een lap laken
En twee goe' schoenen zijn onkostelicker daken.
Die voer ick daer ick will, en waer ick wend of keer
10
Sij decken mij niet min als 'tkostelicke leer.
Iae, maer ghij draeght uw pack, en 't mijn light inden wagen:
Wel, moet ghij niet wel Coets, Coetsier en peerden dragen?
eod.
| |
[p. 15] | |
(Aen Ian)2).Ian, hebt gh'een' malle klucht ontydigh voortgebracht;
Men lacht wel met u, maer met u is 't datmen lacht.
eod.
| |
(Tot Godt)4).Vergeeft ghy soo als wy den schuldenaer vergeven;
Soo leef ick vrolick met de beste die daer leven
En vrolick sterven gaen: Iae, Schepper, van nu af
Ontsegg ick my Dyn' gunst, bespreeck ick mij Dijn' straf,
5
Houd ick de booste niet van nu af quyt en even
Met de goe' ziel die ghij, die ghij my hebt gegeven.
12. Feb.
| |
(Vergeefsch vergeven)5).Dirck scheldt syn' vijand quyt, die hem ter dood verwondt heeft,
En sterft met hem versoent: te weten, soo hy sterft:
Maer, seght hij, geeft hem God dat hy eens weer gesont leeft,
Hy sal hem doen verstaen met wien hy 't heeft verkerft.
eod.
| |
(Bang is dwee)6).'Kheb tot den smit geleert wat ongestoorde weeld
Van heeten tegenspoed onendelick verscheelt:
Het spijtigh ijser moet doorgloeyt zijn, sou men 't smeden:
Ons hert in 'tkoel is hard; heet en bang soumen 'tkneden.
eod.
| |
[p. 16] | |
(Onderscheit)1).Wys en geleert schynt een; maer voor twee moet het strecken:
Veel wijse letterloos' en meer geleerde gecken.
eod.
| |
(Ialousie onuytsprekelijck gequel)3).Ialous en vindtmen niet in suijver' Duytsche spraeck;
Waer 't soo in 'tDuytsche hert gelegen met de saeck,
En waer ons hert soo wijs, dat het eens kon verdoemen
'T gheen' ons' voorouders niet en hebben derven noemen!
eod.
| |
(Eenighe vrees)4).Laet de verwaenste komen
Om mijn hert te doen schroomen;
Ick houd hem voor een' Sot
Die anders vreest als God.
eod.
| |
(Al een slagh)5).Waerom, ghy machtighe, versnuijft ghij in dit leven
De mindere van staet?
Siet hoe het God verstaet:
Uw even naesten is uw naesten en uw even.
eod.
| |
(Pockighe Ian)6).Ian leefd' als een schavuijt
Met leenen en verteeren,
Met vloecken en met sweeren,
'T is door en door een guijt.
5
Ick sie 't niet aen syn' kleeren,
Maer door en door syn' huijt;
Die doet hij niet als smeeren
Vol pocken en vol sweeren:
Dat sweeren sweert hem uijt.
eod. 12. Feb.
| |
[p. 17] | |
(Onwetende Dirck)1).Dirck eet en drinckt hem rond,
En siet noyt in een boeck:
Hy is kloeck en gesont,
Maer niet gesont en kloeck.
eod.
| |
(Dirck op een' gaudief)4).'Ksagh Dirck, genaemt Dirck sonder ziel,
Dat hy een' Gauwdief t'onder hiel,
Die syn' Bors had gemeent te knappen:
Daer sagh ick hem vast op staen trappen
5
Of hij Brood kneed', of Torven trad.
Foey, riep ick, wat getrap is dat?
'T schynt of ghij Druijven stondt en persten.
'Tis geen nood, zeid' hij, laet hem bersten;
All trap ick hem wat darmen uijt;
10
'T is van ouds een doortrapte guijt.
eod.
| |
(Waenwijse Thomas)5).Ick hoefde niet veel spoocks van schryven of van lesen;
Waer ick maer half soo wijs als Thomas meent te wesen.
eod.
| |
[p. 18] | |
Wat een' gerechticheit! de man op 'tfeit bevonden
Had het viervout verbeurt: die 'tgeestigher verstonden,
5
Als ick doe, maer de helft; voor de kunst, dat 's gewis:
Siet of een Gaudief niet van ouden adel is.
eod. 12. Feb.
| |
(Pas)2).Is 'twaer, dat Ionckheer Ian met Ionckvrouw Iudith trouwt,
En is hij zestich ruijm en sij ruijm vijftich oud?
Ick segg niet of het wel of misgepaerde trouw is;
Maer dat hij een Ionck heer als sy een' Ionghe vrouw is.
eod.
| |
Tapijten3).Een Masker is een lap die een wit aensicht deckt;
'T muermasker doet dat oock: maer 'tisser met gegeckt.
Dat Masker schutt de son, hier magh geen son op schijnen,
Als door een Masker weer van Blinden of Gordijnen.
eod.
| |
Noch4).Die 'tbuyten-Bosch berydt, heeft binnen geen van doen;
Die 'tbinnen-Bosch besitt soeckt het vergeefsch in 'tgroen:
Het magh de prachtighe gevalligh zijn, of spijten,
Daer 's ergens overdaet; in Coetsen, of Tapijten.
eod.
| |
Schilderij5).De beste schilderij weet ick geen' naem te geven
Als een' waenwatighe verschaduwingh van 'tleven:
Wilt ghij haer' deughd verstaen? treedt in den sonne-schijn,
En siet wat schaduwen van 'tschoonste leven zijn.
eod.
| |
[p. 19] | |
Noch1).Geen levendigh Pinceel en kan 't bij 'tleven halen:
Al quam Apelles weer,
En hondert and're meer;
Al menschen mijmering, die niet en doen als dwalen:
5
Met reden noemen sy 't in 'thooghe Duijtsch-Land, Malen.
eod.
| |
Noch schilderij2)+.Gods werck, dat ick begaen, besien, besitten kan,
Daer hoef ick geen' Copij uijt Menschen handen van.
Een deeltje vande kunst kan mij te recht verblyden:
Dat deeltje, dat de hand op 't rad leght vande tijden,
5
En stelt mij Grootevaer syn overgroote Vaer
Voor ooghen, of het volck van he'en of gist'ren waer,
En sal myn' kinderen kinds kinderen doen erven
Mijn aensicht, dat met mij gaet sterven en bederven.
Is niet lie wetenschap meer meesters dan de tijd?
10
'T is, het verderffelick in d' Olij geconfijtt.
13. Feb.
| |
(Veel weten, weinigh)3).Wat is geleertheit? All te weten dat sy wisten
Die voor ons waeren, en min wisten dan sij misten?
Wien sou die wetenschap dan helpen, en waertoe?
Wat scheelt het, of het veel', of ick alleenigh doe
5
'T geen maer gedaen en werdt? Maer spreeckt drij niewe woorden,
Drij dingen diemen noijt van and're menschen hoorden;
All die de Wereld soo geringhen gave geeft,
Is 'tmeer als all dat oijt geleert geheeten heeft.
eod.
| |
Slypsteen4)+.De Slijpsteen neffens 't Mes en slijpt niet; tegen 't Mes
Gewreven maeckt hij 'tscherp. Neel, houdt dit voor een' les.
Ghij moet mij met gewelt weerstaen en wederspreken,
Om mijn' genegentheit te scherpen en t' ontsteken.
5
Hebt ghij geen lacchens lust, biedt mij geen' tegenweer,
Ghij hebt geen nood van 't mes, leght maer den slyp-steen neer.
eod.
| |
[p. 20] | |
(Wat seldsaems)1).'Kben niet mirakel-geck: maer een in all mijn leven
Had ick wel lust te sien, en vrij wat voor te geven:
Ick meen een' Bruydegom, die naer den eersten nacht
Na d'oude vrijheit niet eens achterom en dacht.
eod.
| |
Noch dans2).Doorluchte Coninghen, die aerdsche Goden heet,
Ghij zyt d' almachtigste, soo ghy niet beter weet:
Maer, houdt het mij te goed'; ick weet noch grooter Hanssen;
Speel-lieden, die u selfs doen naer haer' pijpen danssen.
eod. 13. Feb.
| |
Droomen4).Lett toch eens op de menschen:
Wie souse sotter wenschen?
Sy hebben wat gedacht
All slapende bij nacht
5
(Want droomen zijn gedachten)
Niet waerd datm'er om lachten,
Dat druckens' in haer hert,
Daer ghaen sij met ter Mert,
En venten voor goe' waeren
10
Die 't noijt en zijn, noch waeren:
| |
[p. 21] | |
Hoe haer' gedachten gaen,
Als d'oogen open staen
En all' de sinnen waecken,
En schijnt haer niet te raken;
15
Als men geen mensch en is,
En tastmen, schijnt, noijt mis;
'S nachts, als wij niet en weten,
Gaen gecken voor propheten;
'S daeghs, als men hoort en siet,
20
Is dencken min als niet.
Wat dunckt u van de menschen,
Soudt ghij se sotter wenschen?
eod.
| |
(Aende ydele ieught)2)+.Twee jaeren had syn' moer haer' vingerhoed gesocht,
Seid' een vermaeck'lick man, dien ick wel noemen moght,
Haer' naelde wel derdhalf, haer' Brill wel seven maenden,
Het Kokertjen wel ses, en, als hij 'tall vermaenden,
5
Veel' minder meubeltjens te samen wel een jaer,
En soo veel min geleeft. 'Tzij logen of 'tzij waer;
Wat dunckt u Ionckertjens en pronckertjens voll veeren,
Voll lints, voll spellewercks, soo ghij maer Haer en Kleeren
En den tijd t'samen somt die daeraen is gegaen,
10
En wat ghy doende voorts heel niet en hebt gedaen,
Wat dunckt u, ('twilder uijt, ghij moet het mij vergeven)
Heeftm' u in twintigh jaer wel anderhalf sien leven?
eod. 14. Feb.
| |
[p. 22] | |
(Wacht wat)1)++.Is mij een' vodderij gevallen uijt de pen,
(Weet, leser, dat ick all' mijn' vodden daer voor ken)
Ick sluytse van mij af en laetse liggen rotten:
Lang, lang naer haer' geboort onthael ick se de motten,
5
En valder met den keur van een versch oogh op aen.
Gevalt mij 'tkind dan noch soo 't eertyds heeft gedaen,
Soo houd ick 't voor soo schoon als icker een kan baeren,
En brengh het inde Werld. daer hoort een tyd van jaeren
Om d' eerste blinde Min die de geboorte gaf
10
Haer' oogen t'openen met alle vliesen af.
Wij moeten ons elck een als vreemdelingen lesen;
Dan kan elck, en niet eer, sijn eigen rechter wesen.
eod.
| |
(Peerlen voor verckens)3).Een goed Musick-stuck heeft oneindelick veel in;
Maer 'tschijnt het meeste volck meer tongen heeft als ooren,
Soo praetm'er over heen: 'T is jammer in mijn sin
Dat daer soo veel toe hoort soo veel' niet toe en hooren.
eod.
| |
[p. 23] | |
Comedie2).Men bant het Camerspel ten land' uijt, als een' sonde
Die swacke sondaeren tot meerder sonde ruijt.
Ick straf de Wetten niet; maer, als het aen mij stonde,
Ick bande 't Keuckenspel en 't Kelderspel voor uijt.
eod. 15. Feb.
| |
Vastelavond4).'Kweet niet wie 'tslempen eerst en 'tvasten korts daer na vond;
Dat 's Papen-werck geweest. Dit weet ick; eetmen niet,
Soo vastmen; ismen dood, men eet niet: daerom siet,
'S daeghs voor den sterfdagh is 't de groote vastelavond.
eod.
| |
Coordedansser5).Veracht mijn' konsten niet; het waer een loose lincker,
Die op het enghe pad all doen kost wat ick kan:
Wat magh ick seggen, Loos! het waer een heiligh man,
Die van 'tpad niet en weeck ter rechter noch ter slincker.
eod.
| |
Noch6).Wat is oprechticheit een' deughd van hooger waerde!
Gae'ck niet oprechtelick recht op, ick moet ter aerde.
Let, Rechters, 'tgaet uw doen, en 'tgaet uw spreken aen;
De Schael wipt, of de Tong moet recht in 'thuijsken staen.
16. Feb.
| |
[p. 24] | |
Verrekycker3).Heel verr werdt heel naer bij, naerbij bykans aen een,
Vier mijlen weeghs tot twee, een' mijle schier tot geen'.
Verr-sienders, siet wat toe; sal 't dese kunst lang herden,
Wat een klein bolletje sal heel de wereld werden!
eod. 16. Feb.
| |
Noch4).Als Pier aen 'tpoyen is, en valt aen 'toude blasen
Van Adel en van Goed, en lieght een yeder stom;
All dat hier bolle doen doet hij door volle Glasen,
Maeckt alle ding heel groot en keert het av'rechts om.
17. Feb.
| |
Noch5).Verr sien en is 't niet all, maer verr sien en veel teffens.
Die dat kan gaet voor verr en voor voorsichtigh uijt.
Men sie soo verr men will; hij komt aen geen besluijt
Die maer een dingh en siet en nietmetall daer neffens.
eod.
| |
[p. 25] | |
Noch4).De narre-bellen die 'ck de straeten langs hoor gaen,
Staen mij niet qualick aen:
'Kwouw all' de narren soo haer' bellen met haer brachten,
Soo mochtm'er sich voor wachten.
eod.
| |
Noch5).Ick vond Ian als een' narr staegh opde Narre-sleê
En strafte dat hij soo geduerigh lagh en reê:
Hy seij, 'ten was niet waer; hij sat het maer en deê.
eod.
| |
[p. 26] | |
(Loose Dirck)1).Als valsche menschen willen,
Siet wat twee woorden schillen:
Dirck, seid' ick, schrickt het oock het peerd dat ghij berydt?
Neen, seid' hij, niet altoos, en meende, niet altyd.
eod. 19. Feb.
| |
(Ians dobbele wensch)3).Ian hoopt noch eens soo rijck te werden als ick ben:
Dat had hij goed te doen, naer ick mijn' armoe ken:
Maer 'tis een dobb'le sin; hij wil mij niet gelijck zijn;
Eens is hem niet genoegh. Hij wil noch eens soo rijck zijn.
eod.
| |
Diamant4).Wat is het daerw' ons geld soo dertel aen vermallen?
Niet als de klaerste steen of 'thardste glas van allen.
eod.
| |
Robijn6).Ick steld' een' Boer te vre'en, en noemden een' Robijn
Een droppeltje wat hert bevrosen van Roo wijn.
eod.
| |
[p. 27] | |
Coral1).Beschaemde Peerlen zyn Coralen, en niet vals,
Om datmens' hangen siet aen een' Boerinnen hals.
eod.
| |
Emeraud2).Een letterken of twee schort aenden Emeraud:
Dat groen is en groen blyft hier beter Nemmer oud.
eod.
| |
Turcois3).Ick noemden een Turcois, om met een kind te mallen,
Een brockjen hemels diep in d'aerde neer gevallen.
eod.
| |
Goud4).Een Kaelis gaf gewis den naem van son aen 'tgoud;
Het blinckt en het verwarmt veel meer als Turf en hout.
eod.
| |
(In slaep en doot)7).Ick haest mij noyt te bedd: heb ick groot ongelijck?
Een mensch die niet en waeckt is een dood-levend lijck.
Eens sterven staet ons toe, en 'tsal een korte stoot zijn;
Maer wie wil 's daeghs eens dood zijn?
eod. 20. Feb.
| |
[Veracht mijn Sneldicht niet; 'T is Alchimisterij]Veracht mijn Sneldicht niet; 'T is Alchimisterij8);
'T is mergh van langen sin. 'K segh niet hoeveel het weerdt is,
En of 't uijt goede stof of quae gedistelleert is;
Maer, soeckt ghij sot of wijs in 'tkorte, soo leest mij.
eod.
| |
[p. 28] | |
(Slapende waecker)1).Die syn' gedachten gaen in 'twandelen en gapen,
Gelijck gedachten gaen diem' in syn' droomen denckt;
Ick weet niet of die man syn' sinnen heeft gekrenckt;
Maer hij heeft min gedaen als wakende geslapen.
eod.
| |
Hamer2).Een' kort woord, snell en fel gesproken, heeft meer kracht
Dan een lang swaer bericht dat slaep'righ uytgeseght werdt:
Een kleinen hamer, snel gedreven, heeft meer macht
Dan een swaer Yser dat maer op den Bout geleght werdt.
eod.
| |
Spijcker3).Set eens werck tegen werck, dat 's hullen tegen bouwen;
Zyn spijckers niet voor mans als spellen zijn voor vrouwen?
21. Feb.
| |
Stoof4).De Stoof is als een Beeld; s' heeft oogen en s' en siet niet,
Daerom beklaptse Griet niet:
Hads' oogen en een' mond als Griet heeft, 'tmoster uijt,
Wat Griet heeft, een' gestoofd', of een gebraden huijt.
eod.
| |
Teerling6).Iae Teerling, seyt Andries; wel magh 't een Teerlingh heeten;
Hij heeft mij meer verteert als drincken doet of eten.
eod.
| |
Hoet7).Groet geerne, kinderen. indien ghij 't niet en doet;
Licht maecktg' een' vijand om 'tniet lichten van een' Hoet.
eod.
| |
[p. 29] | |
Kladschilders esel2).Als ick het elders saegh, ick sou verschricken moeten;
Twee Esels maecken hier niet meer uijt als vijf voeten.
eod. 21. Feb.
| |
Tafel3).'Ken ken den man niet; maer een slechte Doctor wast,
Die 'twoord uyt vond van Tafel,
Daer niet op sluijt als wafel,
En soo veel beter spijs, niet op rijmt, maer op past.
eod.
| |
Kelder4).Wijn komt van onder d'aerd; die hem naer synen aerd
Wil houden wel bewaert,
Brengh hem weer onder d'aerd.
eod.
| |
Noch5).Een dronckaert stierf getroost, mits hij een' hoorde seggen,
Hy soud' in geen slecht Graf, maer in een' kelder leggen.
eod.
| |
Flesch6).Dirck, let op dese les;
'T moet vloeyen, of 'tmoet ebben,
Men kan 't niet t'samen hebben:
Altyd een' volle flesch,
5
Altijd een' holle tesch.
22. Feb.
| |
[p. 30] | |
Noch1).Ian sagh een' flesch vol wijns, en seij met lust, het was
Een rijpe druijven-bes door een Vergroot-gelas.
eod.
| |
Razijn2).De rimpelende Druijf werd oud en lieffelick:
Gingh 't met de vrouwtjens soo, wat waer 't gerieffelick!
eod.
| |
Hand-dweil4).Wascht, Iudas kind, en plast en drooght uw' natte handen;
Het vellevuyl gaet af, maer noyt het vuyl van schanden.
Daer is een klevend vuijl, dat met will in het graf;
Het Bloed en woecker-vuijl; dat veeght geen hand-dweil af.
eod.
| |
Servet5).Men vraeght mij nu en dan van waer het woord Servet is?
Heel wel en weet ick niet
Wat het voor noen bediedt:
Naermiddagh is 'teen ding dat seer vuijl en seer vet is.
eod.
| |
(Dirck inden bant)6)+.Dirck had dat geldigh wijf noodsaeckelick van doen:
'T is een wijf evenwel; en 'thoofd staet hem soo groen.
Hij miste wel een wijf, als hij haer goed kost missen:
Maer eten gaet voor al. Sou men niet mogen gissen
5
Dat niewgetrouwde Dirck, die meer denckt dan hij seght,
In een gevangenhuijs met goude Traellien leght?
23. Feb.
| |
[p. 31] | |
Lyndraeijer1).Kost yeder een soo spinnen,
Wat een soet voordeel waer 't!
De man doet niet als winnen,
En hij gaet achterwaert.
eod.
| |
(Een' boose rijcke)2)+.Veel' vrienden rieden mij een' rijcke weew te trouwen:
Ick hiel mij koeltjens; maer ick teeckende de Kaets,
En, als ick 't oversloegh, ick waerd'er met behouwen:
Doch, mannen, seid ick, stelt u selven in mijn' plaets;
5
Wat dunckt u, dorst ghij mij wel instaen voor 'tberouwen?
S' heeft inder daed veel goeds; maer inden aerd veel quaeds.
eod.
| |
(Onmenschelickheit)4).Ian, seghtm', is moedigh als een Leew. Is dat syn meest?
Soo is hij evenwel maer moedigh als een Beest.
25. Feb.
| |
Weerhaen5).Haeghsch Hoofsche pronckend volck, het zy dan man of wijf,
Die meer gevolghs begeert dan uw Bors wel kan voeden,
Let wel op myn bedrijf:
'Kheb altoos inden wind, en noijt en kan ick spoeden;
5
De reden is, mijn steert is grooter als mijn lijf.
26. Feb.
| |
[p. 32] | |
(Bouwens onthouwen)2)+.Hoort ghy wel, riep ick, Bouwen,
Past het mij wel t'onthouwen
Wat ghij mij schuldigh zijt
Van over langen tyd.
5
Iae, seid' hij, sonder faelen;
Maer weet van geen betaelen;
En als ick 'er na vraegh,
Seght hij ter goeder trouwen,
Onthouwen is onthouwen,
10
En onthoudt het mij staegh.
eod. 26. Feb.
| |
(Boose Ian)3)+.Ian trouwd' een' jonghe vrouw, daer hij wat acht op slaen sou,
Om of sy haer misgaen wouw.
De vrouw is goed van leven,
En Ian geeft s' alle daegh een' oorband ses of seven,
5
En seght, als m' hem bestraft, hij heeft noch noyt voldaen,
Der vrienden meening was hij souder acht op slaen.
27. Feb.
| |
(Wiltbraet)4).Tryn, weet ghy wat ick vast voor een mirakel houw?
'T zy tuschen ons geseght; Een goede kloecke vrouw.
eod.
| |
(Lichte Agniet)5).Agniet heeft om een hoeck een mallicheit begaen:
Eerst heefts' haer' goeden man en dan haer selfs ontgaen.
eod.
| |
[p. 33] | |
(Pieters wijf)1).'T is een ouwbolligh wyf daer Pieter aen getrouwt is,
S' is in ouwbolligheit geverwt tot in de woll:
Of ick het niet en wist, 'ksaegh 't aen haer' grijsen boll:
'T is een oudbolligh wijf dat zestigh jaeren oud is.
eod.
| |
Vlagge2).Scheeps vlagge wijst den wind geduerigh naer hij draeijt,
En elcke Kabel dient. Wat doen ons' jonghe Heeren
Met linten op de broeck, en op den hoed met veeren?
Die vlagge wijst den wind die in haer' hoofden waeijt.
eod.
| |
Bed-stede3).In 'twaecken is 'tniet vreemd: 'tis wonder dat de Franssen
Ons oock al slaepende naer haere pyp doen danssen:
Doe Holland slechter en soo veel te wijser was,
Leid' elck syn beste goed in een goe dichte Kas.
eod.
| |
(Dircks gebroet)4).Dirck heeft veel' kinderen, daervan my dunckt de meesten
Min menschen zijn als beesten:
Verwondert u dan niet, maeckt hy somtyds de beest;
'T heeft lang syn werck geweest.
eod.
| |
[p. 34] | |
Mijn' beeld1).Lang was ick Vleesch en Been;
Hier staen ick als een steen.
Wie soud't niet werden, die soo veel vreemds siet geschieden,
Hier van ondanckb're, daer van onbeschaemde lieden?
eod.
| |
Sieck van Hypocras3).Was 't Heer Hippocrates syn werck, die soete dranck,
Die gecanneelde Gall? Ick soudt'er schier uijt proeven.
'T is konstigh aengeleght; die daer drij daghen lanck
Sijn maegh met had geterght, sou licht den vierden hoeven
5
Een Heer Hippocrates of drij, vier sulcke boeven.
eod.
| |
(Vergeving)5).Vergeeft mij, man, seij Trijn; heb ick wat mals bedreven;
'T en sal noijt meer geschien. Dirck nam het woord in acht,
En heeft haer vriendelick een soopje toegebracht
Om haer te redderen van wat te langen leven.
5
Doe bad hij op syn beurt; Tryn, wilt mij dit vergeven,
T en sal noyt meer geschien. Sij sey in haer gedacht,
En heeft soo lieffelick den boosen geest gegeven,
'Kwouw 'ck u vergeven moght soo ghij mij hebt vergeven.
28. Feb.
| |
[p. 35] | |
(Heer Dirck op stoel)2)+.Dirck heeft een uer op stoel versleten
Daer ick geen voordeel af en treck,
Dan dat hy mij heeft leeren weten
Hij is een ongeleerde Geck.
5
Ick segh 'tvoor mij en soo veel menschen,
Als men 't wat eer geweten hadt,
Men had met eeren moghen wenschen
Dat hij op stoel geseten hadt.
29. Feb.
| |
(Om vreedsaemigh preken)3).Ghij die de Kerck in hebt en alle man by d'ooren;
Eij helpt ons aende vrucht van 'theiligh brood en wijn:
Verkondight ons wat rust kan stichten, en niet stooren,
En laet Gods Preeckstoel niet der Menschen breeck-stoel zijn.
eod.
| |
Een man op biesen gebonden4).Het luijdt vreemd; maer gelooft dat geen dingh waerder is,
Dan datmen niet en sinckt om datmen swaerder is.
eod.
| |
Preeckstoel5).'T is een gelyckenis die 'ck ernstelick versier;
Mij dunckt de Preeckstoel is een heilighe mortier;
De stamper, de man Gods, die 's Hemels specerijen
Soo fyn stoot dat de reuck goe zielen kan verblijen,
5
En God self: en, dat noyt als hier gesien en werdt,
Hij stamptse met syn' Tong, syn' herss'nen en sijn hert.
1. Mart.
| |
[p. 36] | |
Vasten2)+.'Kverstae 't Roomsch vasten niet: m'en most mij onderwijsen
In wat Boeck vasten heet veranderen van spijsen.
En als wij ons somtyds versadighen in 'tland,
En somtyds onsen lust vervullen aen het strand,
5
Welck is het stichtigste van die twee leck're dingen,
'T goed cier van Rijswyck, of 'tgoed cier van Scheveringen.
eod.
| |
(Vrouwen kracht)3).Sagh Eva suer, of soet, does' haer goe'n man verleidden,
Wat dunckt u, seid ick, Neel?
Sy seij, 'twas evenveel;
Hy most'er onder deur, kost sy maer een van beiden.
eod. 1. Mart.
| |
(Noch)4).Wil een' vrouw vriendlick sien, gelycks' in 't vrijen sagh,
Waer is de harde man diens hert daer tegen magh?
En wilse vaets en vies als een' gesengde pop sien,
Waer is de stoute man die daer derft tegen op sien?
5
'T staet ons schoon, heeft men d'er twee messen op syn' schee,
Daer 'thapert, soo mender maer een en treckt van twee.
eod.
| |
Duijnen5).Des Heeren goedheit blijckt aen elcken Duijn syn' top:
Sout water roert wit sand; de stormen waeijen 't op;
Daer soo' noch slyck en holp noch geen geweld van delven,
Heeft God de zee belast, Gaet en bedijckt u selven.
eod.
| |
[p. 37] | |
(Dertele Dirck)1).'T welvaeren heeft de schuld dat Dirck aelwaerdigh is:
Hij meent, wat hem geluckt, dat hij 'tal waerdigh is.
eod.
| |
Wecker3).Vreest voorden Wecker niet; hij sal sich niet verslapen,
Maer aenslaen als goe lond en laedkruijt op de pan.
Een spytigh wonder is 't daer ick m' aen kan vergapen:
Kan een dood yserwerck dat een mensch niet en kan?
2. Mart.
| |
(Sneldicht)4).Wat spilt ghij Pen en Inckt aen Sneldicht? seij mij Ian;
Ick weet een' korter wegh door een die 'tbeter kan.
Mijn wijf haer minste woord, wanneerse maer half gram is,
Is scherper ongelyck dan uw snelst' Epigram is.
3. Mart.
| |
(Noodighe swackheit)5).Gedenckens taeye kunst en wensch ick niet te weten:
Ick hadd'er liever een' te leeren van Vergeten.
Sou my te voren staen all wat ick heb besweet
In lyden of in vrees; het waer een pack van leed
5
Dat and're schouderen als mijne mosten dragen:
Soud ick oock al de vreugd van all' mijn' blancke dagen
In eenen spiegel sien; een stercker oogh als 'tmijn
Most dat versamelde geblixem machtigh zijn.
Wat is 't ons dienstigh dat vergeten en onthouwen
10
Haer' krachten wederzijds onthouwen en verdouwen;
Wat is des Heeren doen voordachtigh en doorwijs,
Die ons 'therdencken wel vergunt; maer stuxgewijs!
4. Mart.
| |
[p. 38] | |
(Droom)1)+.Ick droomd' in goeden ernst, den Haegh sou recht sien doen
Aen vrouwtjens dien de schuld van een verkeerden soen
In 'tLijden had gebracht; en, om geen' Beul te halen,
Elck sou syn lichte wijf met een Pistool betalen.
5
Het moorden ging eens loefs, als op Templieren, aen.
In eenen oogenblick was my de slaep ontgaen;
Noch schrick ick vanden slagh die die Pistolen gaven;
'T gingh of 'er een soldaet op 'tKerckhof wierd begraven.
eod. 4. Mart.
| |
Son5).Waer 'tschepsel en die 't schiep tot eener tijd te noemen,
Van alle wonderen die menschen mond kan noemen
| |
[p. 39] | |
En zijn noijt vreemder twee verschenen noch gedocht
Als Gods Soon in het Vleesch en Gods Son in de locht.
5. Mart.
| |
Sterren1).Den Hemel spreeckt Gods eer, en ick verstae die spraeck:
Maer, segg ick, als ick door die spraeck aen 'tspreken raeck,
Schoon' oogen van den nacht, ontallickheit van lichten,
Te veel om leegh te staen, te weinigh om te lichten,
5
Waer uwe spraeck mijn' spraeck, mijn eerste vraeghen waer,
Wat doet uw Leger en tot wiens dienst staet het daer?
eod.
| |
Kerck3).Wat werdter Houts en Steens verhackelt en verhouwen,
Om eene kerck te bouwen!
Ick weet een beter en onkostelicker werck:
Drij in Gods naem vergaert, jae een hert is een' Kerck.
eod.
| |
Bruijloft4).De Trouw-feest is een dagh van 'tuyterste vermaecken:
Den Gecken tot een aes, den Wijsen tot een baecken.
Maer, Bruydegoms, die 'tzijt, of die het werden sult,
Denckt niemand eens waerom de Pille werdt vergult?
eod.
| |
[p. 40] | |
Pennemes1).Dat mij all' d'eere kom', waer wat te hoogh genomen,
Schoon ick voorsnijder ben
Van alle letter-konst: daer 's wel wat scherps gekomen
Oock uijt een' stompe pen.
eod.
| |
Passer2).Een Passer was wel eer by menschen ongehoort;
Maer noyt niet ongesien: dat kan sich selfs bewijsen
Aen sotten en aen wijsen:
All wat twee beenen heeft is Passer van geboort.
eod.
| |
Astrolabium4).Een Gaudief luysterde met yver naer den naem
Van Sterre-nemens kunst, en wenschte sich bequaem
Om hand aen 'twerck te slaen; om of hij kost begrijpen
Hoe nu en dan ter sluijck een Sterr uyt 'tnest te grijpen.
eod.
| |
Graetboogh5).De vrome lieden staen als Sterren diemen schiet:
Men dreightse wel van verre;
Maer de geschoten sterre,
Noch de gelasterd' eer en raeckt dat schieten niet.
eod.
| |
[p. 41] | |
Aerdsche globe1).Wat let Copernicus, waerom soud' hij 't niet winnen?
Een draeyend' Aerdenkloot en was geen quaed versinnen:
Het magh wel waerheit zijn; en neemt het logen was,
'T versinnen vanden draeij komt hier altoos te pass.
eod.
| |
Slaepmuts2).Als ick den arbeit weegh,
Die 'ck in mijn' droomen pleegh,
Weet ick niet t'onderscheiden
Welck ick te recht van beiden
5
Het besighst heeten moet,
Mijn' Slaepmuts of myn' Hoet.
eod.
| |
(Trijn klaps)3).Trijn heeft een weersien in 'tklappeijen,
En stelt sich aen als waer sij 'tmoe:
Een weersien? Iae; want, als sy scheyen,
Soo seghtse, volck, tot weersiens toe.
7. Mart.
| |
Kruijer4)+.Dit kruijen valt mij bang: doen icker aen vergaerde
Was 'teen rampsaligh' uer: Geleerden op der aerde,
Die alle kunsten kunt, spreeckt hier eens na mijn' sin:
Hoe weinigh dat ick win,
5
'Kwouw wel een vaentje schencken
Die de kunst kost bedencken,
Dat ick mijn' wagen kruyd' en satter selver in.
eod.
| |
Kleermaker5)+.Als ick 't al overslae van de naeld tot den draed,
Genoeghen is Geluck in allernanden staet.
Daer is een' Naeld, die 'tvolck verr van haer' vaderlanden
Tot daer de son ontwaeckt, of daer sy slaepen gaet
5
Den Ryckdom soecken helpt die 'tvolck maer en versaedt.
Wat is die beter dan mijn' naeld is in mijn' handen?
eod.
| |
[p. 42] | |
Schoenmaker1).God schiep aen Hand en Voet vijf ving'ren en een' Duijm:
Maer met dat oudewetsch en is men niet te paeijen:
Wij weten d'eerste vorm soo konstigh te verdraeijen,
Soo scherp, soo stomp, soo rond, soo plat, soo eng, soo ruijm,
5
Dat die se niet en kend' en saeghse niet te raeijen.
eod.
| |
(Aen Westerbaen)4)+.Beleefden Heer van Brandwijck,
Die Ockenburgher sand-wijck
Berooft van struijck en meij,
Om mijn' Hofwijcker Kleij
5
Met ongemeene Kersen
En ongemeener Persen
Gestadigh te versien,
'K heb u veel dancks te bi'en,
Maer danck is wind van woorden,
10
Daer danckbaerheit behoorden,
Niet in een' hollen schijn,
Maer inder daed te zijn.
Wat raed? Raed kan ick geven:
Bewaert maer lijf en leven
| |
[p. 43] | |
15
Tot dat de somer kom';
Eerst sal ick u de Blom,
Daernaer de vrucht doen lesen
Van al wat ghij voor desen
En nu weer, niew en oud,
20
Aen Hofwijck hebt betrouwt.
Niet dat ghij Capitalen
Tot mynent hebt te halen;
Men geeft'er op sijn best
Niet meer als Interest.
25
Maer, wilt ghij 't wel bedencken,
Sal ick het Weyland schencken,
Daer ghij de Melck geniet,
Soo bouwt ghij niet om niet.
7. Mart.
| |
(Rampsalicheit)2).Rampsaligh menschen-hert, ghij hoeft u niet te quellen
Met uw' rampsaligheit van jongs aen op te tellen;
Mij dunckt die rekeningh niets te rampsaligh leijt,
Soo 'tslot maer goed en valt, en na ramp saligheit.
8. Mart.
| |
Wijnverlater4).Als alle menschen de'en wat ick doe om den kost,
Soo had ick wel soo wel het Ambacht noijt begost.
eod.
| |
[p. 44] | |
Torfdrager1).Wat dunckt u, rijcke li'en, van 'tAmbacht dat ick doe?
Ick warm mij by uw' Torf en krijgh'er geld op toe.
eod.
| |
Slijper2).Ick ben geen vogel struijs; maer ick gelijck hem vrij:
Koud IJser voedt mijn' maegh, mits het niet scherp en zij.
eod.
| |
Grafmaker3).Ick plant dood menschen-vleesch, die 'tgeern op komen sagh,
Wacht' maer een weinigh tyds; tot opden jongsten dagh.
eod.
| |
Glasmaecker4).Een Glasmaecker? waerom? hoe kom ick aenden naem?
Om 'tsnijden van een' ruijt, om 'tlooden van een raem?
Mijn Peter meende 't wel, maer diende wel wat wijser:
Hoe, maeckt een Goudsmit Gout, en maeckt een grofsmit IJser?
9. Mart.
| |
Cleermaecker5).Danck hebb' de Fransche locht, die my de Bors kan stijven,
En maeckt de jongste Mod' in veerthien daghen oud.
'Kwouw liever te Parijs een jaer aen 'tAmbacht blijven,
Als veertigh jaer aen een met Israel in 'twouwt.
eod.
| |
Keersmaecker6).'T is geen' oned'le konst die 't middernachts doet daegen:
Laet vorsten hoogen roem op hooger afkomst draegen:
Mijn maegschap is soo hoogh dat icker af verschrick:
Denckt ofw' ons niet wat naer bestaen, de Maen en ick.
eod.
| |
[p. 45] | |
Orlogiemaker1).Ick past' op vrouwen noch op Heeren
Doen ick mijn ambacht eerst begon:
Ick wist raed om den kost met eeren,
Als ick maer wel stond met de son.
eod.
| |
Oostindische schepen2).Siet watter volck van Kruijt wil blosen,
Hier en heel verr van hier ontrent.
Men moet het laden, sou men 'tlosen.
Voor soo veel keelen, soo gewent,
5
Zyn wij niet qualick uytgekosen.
Tot sulcke Taf'len sonder end
Behooren sulcke Peper-doosen.
eod.
| |
Boskruijt3).De warmte kan groen Kruijt verblijden
En drachtbaer maecken tsijner tijd:
Het swarte wil geen' warmte lijden,
Of in een omsien is men 't quijt.
eod.
| |
Pompmaker4).Mijn handwerck hanght aen ijs'ren Armen,
Daer m' hem aen koelen kan en warmen;
Koel water haelens' uijt der aerd,
Warm wordt hij die d'er aen vergaert.
5
Ick waer den rijcken en den armen
Wel vijf of ses Doctoren waerd
En stilde menighte van karmen,
Wist ick een' Pomp voor maegh en darmen.
eod.
| |
Luytmaker5).'Kmaeck houte kinderen; die neemtmen in syn' armen,
Men slaeter op, men nijpts', en hoe dat dichter gaet,
| |
[p. 46] | |
En hoe ghij scherper nijpt, en hoe ghij kloecker slaet,
Hoe sy bevallicker geluijt slaen door doo' darmen.
11. Mart.
| |
Metselaer1).Men giet geen Huijs gelyck een klock:
En men vertilt sich aen een block
Dat meer weeght dan men op kan houwen.
Die less betracht ick in mijn bouwen.
5
Bij leeghe laeghjens gaen ick op
En kom allengskens tot den top.
Sij moghen haer aen mij wat slijpen,
Dien geld of eer-sucht doet vergrijpen.
eod. 11. Mart.
| |
Timmerman2).Is 't niet een slechte wegh om aenden kost te komen?
Ick leef maer bij geschild' en bij gescheurde Boomen.
eod.
| |
[p. 47] | |
Operman1).Ick ben een slaef en blijf 't; daer is niet uyt te raecken:
Dat komt van 'tmengelmoes van oud' uytheemsche spraecken.
Sprack Holland eens goed Duytsch (siet wat een' letter kan)
Ick waer soo goed als Baes, ick waer een Opper-man.
12. Mart.
| |
Kuijper2).Eens was mijn' neering goed: nu lightse meest in duijgen;
De kladd is in de Kunst: dat kan den Haegh getuyghen,
En kuypers kuypen vol. Is 't Ambacht niet verkladt,
Daer 'tmeest gepleeght werdt by de beste vande Stadt?
eod.
| |
(Steegh Israël)3).Wat was het Ioodsche Volck steegh tegen Gods verbieden,
Taey tegen Gods gebod! All was 'tnaer Israël,
Haer Grootevaders naem, de toenaem voeghd' haer wel
Van Israëliten, want het waeren ys're lieden.
eod. 12. Mart.
| |
Swaerdvegher4).Ick veegh een' niewe Lem, of een' verroesten Deghen,
En 'tis mijn eighen werck; maer 'tbloedighe geweer
Voor anders als Gods saeck en is mijn werck niet meer;
Dat moet der boosen boet, en Gods genade veghen.
eod.
| |
Geschutgieter5).Mijn handwerck wel gekruydt gaet van den Duijvel swanger,
En die scheidt met een' stanck. Te water en te land
Werdt het met recht genoemt der Princen lange hand:
Maer siet toe, wie se terght; noch hebben syd'er langer.
eod.
| |
Goudsmit6).'T is al Goud watter blinckt tot mijnent; maer in schijn,
En inder daed niet al. Leert u hier aen gewennen
Der menschen uyterlick en innerlick te kennen:
Daer schynt'er veel door-Goud, die maer verguldt en zijn.
eod.
| |
[p. 48] | |
(Onbeleeft liefst)3).Men hoetelde Reinier om een goed wijf te trouwen,
Ervaeren en beleeft meer dan gemeene Vrouwen:
Neen, seid' hij, vrienden, neen, s' is mij all te beleeft.
Reinier had wat gelycks; s' had zestigh jaer beleeft.
eod.
| |
(Gissingh)4).Dirck sloegh sijn' jonghe vrouw, als hads' haer wat misdragen:
Sij riep, 'ten was niet waer,
Hij moght het vrij bevragen:
'T magh wesen, seid' hij, Neel; ick slaeder oock maer naer.
eod.
| |
Herbergier5).Daer soecken't er by mij, die 't t'huijs wel souden vinden
Soo goed, of wel soo net: maer daer 's geen helpen aen;
'T moet inde Herbergh zijn. Hoe sij bij 'tvrouwtje staen
Daer sorgh ick weinigh voor; mij zijn 't goe waerde-vrinden.
eod.
| |
[p. 49] | |
Schipper1).Vijf-stuijvers-menschen-vleesch, goed koop volck, die uw' lyven
Aen 'tvaderland verpacht; veel gaet ghij in 'tgevaer,
Veel en gaet ghijder niet: en dat's te herden; maer
Ick moet staegh in 'tgevaer, sou 'ck aende welvaert blijven.
13. Mart.
| |
Noch2).'T gaet of ick niet bedreef als ick wat sal bedrijven.
Bedrijv ick wat, ick moet myn' dingen laeten drijven.
eod.
| |
Apotheker3).De Doctor zy soo kloeck, soo Boeck-wijs als hij kan,
Om menschen-lijven aen den anderen te klampen:
Ick moet 'er Steen en Calck toe snyden en toe stampen;
Hij waer geen Metselaer, waer ick geen Operman.
eod.
| |
Boeckbinder4).Ick ben geen futselaer, ick ben geen slechte klutsaert;
Ick heb oock deel aen 'tboeck; soo hij die 'tgoed bewaert
Geen minder goed en doet dan die 'tgoed heeft vergaert:
De schrijver heeft gehackt, ick bind syn hout tot Mutsaert.
5
Iae Mutsaert menighmael en klaeren winter-brand,
Somtyds wat, meestendeel veel min waerd als den band;
Soo dat de leser best syn' rekening sou vinden
Die mij den schrijver self in kettingen dé binden.
14. Mart.
| |
Orgelist6).Gedachten gaen als Wind, en dat 's niet veel te achten;
De Gecken dencken oock, en kinderen niet min.
| |
[p. 50] | |
Voor mij, lett of ick denck of niet en denck met sin.
Uw oor kan 'tseggen, want hier gaet Wind als gedachten.
eod.
| |
Noch wat op den trant des heeren van Zuylichems versjes beginnende Beleefden Heer van Brandwyck1).
Al send uw vriend van Brandwyck
Wat boompjes uyt syn Sand-wyck,
Noch houdt hy struyck en mey
Voor uw' en andere kley.
5
Oock bleef 't niet by wat kersen
Noch voddery van Persen,
Was hy met macht versien
Om u zyn dienst te bien.
Danckt hem oock niet met woorden,
10
Beleefder als 't behoorden,
Voor dingen, die in schyn
Meer als in wesen zyn.
Ick meyn 't noch niet te geven
En hoop so langh te leven
15
Tot ick op Hofwyck kom,
Niet om uw vrueht of blom
Uyt uwen hof te lezen,
Ick val niet graegh in desen,
Dat goed is by my oud,
20
En 't magh my syn betrouwt:
Veel min om Capitalen
Aldaer te komen halen,
My komt oock op syn best
Niet veel van Interest:
25
Maer, om nae wel bedencken
Te seggen: So 'k voor 't schencken,
Myn Heer, uw gunst geniet
So schonck ick niet om niet.
16. Marty. (J. Westerbaen.)
| |
Pistoolmaecker2).Pistolen zijn mijn werck; fijn ijser in fijn hout:
'Tmagh onder d' Ambachten wel een zyn vande minsten,
Maer 'tis het armste niet; of het zijn slechte winsten
Voor twee van yser twee, of drij, of vier van Goud.
16. Mart.
| |
[p. 51] | |
Blinde2).Een blinde wel geneust kent by den wegh distinct
Een Ioffer die wel rieckt uyt een vis-teef die stinct.
eod. 16. Mart.
| |
Zydelakenkooper4).Snoept vrij Moerbesien al wat ghij snoepen kunt;
Iae, snoepers, snoepter vrij meer dan ghij wel kunt laden;
Ick houw mij niet misdeelt, soo ghij mij maer en gunt
All wat een arme Worm kan maecken vande Bladen.
eod.
| |
Antwoord6).'Kveracht het spreeckwoord niet: maer, alles overleght,
Staet het de wijsheit van eertyds niet te verwijten
Die daer soo stoutelyck gelooft heeft en geseght,
Dat twee qua'e honden d'een' den and'ren niet en byten?
eod.
| |
[p. 52] | |
Iuwelier1).Seght het van mij niet naer; mij isser aen gelegen
Dat d' onnoodsaecklickheit mijns handwercks werd' verswegen.
Ick moet het prijsen; maer, al lagh ick op mijn dood,
Ick soud 't bekennen dat Kleinood komt van Klein nood.
eod.
| |
Vischwijf3).Een Vischwijf heet ick, jae, en dat na mijn bedrijf,
Dat slordigh is: maer denckt dat Vischen niet en spreken,
En denckt, die vrouwen kent en vrouwen haer' gebreken,
Wat gaef wel menigh man voor een visachtigh wijf.
eod.
| |
Fransche cramer5).Myn' doosen leveren al watmen heden prijst,
Al watmen gist'ren loofd' en mergen weer sal laecken:
Vraeght niet, hoe deugdelick? dat's goed in ander' saecken;
Hier is 'tal goed en schoon als 'tmaer wel en Parijst.
eod. 19. Mart.
| |
[p. 53] | |
Advocaet1).De pleitsucht is een deel van 'tKostelicke Mal;
Al winnen wy den kost met schrijven en met praeten,
Onthoudt een' vrome les die ick u geven sal,
Soo gh' aen krackeel geraeckt, wacht u voor Advocaten.
eod.
| |
Raedsheer2).Denckt wat mij om den kost een pack light op de leden:
Mijns naesten goed en bloed hanght aen mijn' menschlickheit.
Amij! Recht was genoegh dat soo in 't duijster leit;
En werd ick noch geverght wat recht is en wat Reden?
20. Mart.
| |
Noch over des Heeren Avondmael3)+.En eet ick niet Gods vleesch, en drinck ick niet sijn bloed?
Wat doen ick hier te gast, en waer toe is 'tmij goed
Dat ick mijn lichaem set daer 'tmeermael heeft geseten,
En desen Wijn geswelght en in dit Brood gebeten.
5
Is 't niet, gelyck God zeij, syn lichaem? is het niet
Het bloed dat hij vergoot en 'tbloed dat hij vergiet?
Mijn ziel en vraeght dit niet, ick voel 't mijn lichaem vragen.
Is 't vreemd? sy vraegden 'twel die God in 'tlichaem sagen,
Hoe syn vleesch eetbaer was: Ick vraegh hoe 't niet en is;
10
Want emmers is 't getrouw en heiligh en gewis
All wat hij spreken wouw; en die het naer hem schreven
Betuygen duydelick dat hij syn vleesch gegeven,
Syn lichaem omgedeelt, syn bloed doen drincken heeft.
Maer, Heere, doe ghij 'tspraeckt hebt ghij in 'tvleesch geleeft,
15
En atm' u daer ghij saet, en saet ghij daerm' u op at,
En de verrader, die met u de leste sop at,
At hij u tot die sop voor toespijs? neen, gewis.
Die 'tseggen, meenen 't niet, die 'tmeenen, meenen mis.
T en was, 'ten kost niet zijn; ghy wilden 't niet doen wesen.
20
Is dan het vonnis niet omstandelick gewesen?
Wat blyftmen haspelen of 't dagh is, of geen dagh?
De Son schijnt. Atm' u niet daer men u voeld' en sagh,
En bytmen in uw vleesch, daer 'tsoo verr uijt der oogen
En uyt der handen is? moet ick het in medoogen
| |
[p. 54] | |
25
Of in mijn' gramschap sien, dat een geschapen mensch
Met minder als een' wenck, met nauwelix een' wensch
Syn' Schepper neder daeght, syn' Schepper aen derft seggen,
Doet dit uw lichaem zijn, dees' wafelen, dees' weggen,
En laet het wafelen en weggen blyven zijn,
30
Vleesch en Bloed inder daed, Meel en Melck in den schijn.
Komt uyt den Hemel niet, en regent u beneden
In dusend stucken broods: lydt wat ghij hebt geleden,
Hersterft uw' diere dood, soo dickmaels als 'them lust
Die u hier, die u daer staet en verraedt en kust.
35
Geef uw vijf woorden plaets, laet u de weerklanck dwingen
Wat meels te zijn, ghij God, ghij schepper aller dingen.
Was soo de meeningh, Heer, en was 't uw heiligh wit
Te lyden naer uw' dood, te rijsen daer ghij sit,
En van de rechterhand des eewighen vermogens
40
Te daelen onder ons? 'Tzijn ongerijmde logens,
Het zyn verdichtselen daervan ghij noch de schuld
In uw gerechticheid den Dichter eischen sult.
Vergeefsch bekleedt men sich met averechtse Veeren
Van woorden diemen weet recht tegens draeds te keeren:
45
Indien 't uw lichaem was daer van ghij zeidt, dit is 't,
Soo hebben sij gedwaelt en heel den wegh gemist
Die u niet als een Wegh vertraden met haer Voeten,
Die u voor haeren Heer, niet voor een deure groetten,
Die 'tongeredent docht en buijten allen schijn
50
Dat ghij de Wijngaerd, sy de rancken souden zijn.
Ghij wilden u nochtans wegh, deur en wijngaerd noemen,
En die uw woord misduydt is waerdigh om verdoemen,
En sij misduyden 't, Heer, en ick misduijd 't met haer,
En segh 'ten is niet soo, en evenwel is 't waer.
55
Wegh, wijngaerd, deur en Brood, ghij zijt het al te samen,
En die 't niet vatten wil heeft geen gevoel van schamen,
Of hoorde noyt de tael van Canaans geluijt,
Of sluyt syn' oogen toe, of beide zyn hem uijt,
En is blind op gevoedt, en kan aen 'tsien niet komen.
60
O die mij door de siend' en uijt het saed der vromen
Ter wereld hebt gestelt, door wien ick heb gelooft
Al wat gelooft moet zijn, weest eewighlick gelooft.
Mart.
| |
Beul1).Scherp recht is schier gewelt. daer moghen sij voor sorgen,
Die door haer' mond mijn' hand doen geesselen of worgen.
| |
[p. 55] | |
Maer siet wie voordeel heeft, de Meesters, of de Knecht.
Haer scherp recht mist wel eens, en 'tmijn is altoos recht.
23. Mart.
| |
Noch1).Sneed' ick niet altemets wat hoofden van wat lijven,
Wat quaem'er menigh hoofd te sneuvelen in 'tkijven!
Wat dunckt u, kribbigh volck te Landwaert en in Sté,
Houdt niet het eene mesch het ander wat in schee?
27. Mart.
| |
Procureur2).Een Advocaet en ick zijn een paer Advocaten:
Maer 'tschijnt de Wereld is te houden met wat schijns.
Twee sorghen tot een' saeck? en bey betaelt voor praten?
Het waerd'er een te veel, kost ick maer wat Latijns.
28. Mart.
| |
Notaris3).Most niet Gods heiligh woord voor 's werelds woorden buijgen,
Ick waer ontdaen. God seght, God, die de waerheit is,
Voor twee getuijghen werdt het woord der waerheit wis,
Maer menschen seggen, voor Notaris en Getuijgen.
29. Mart.
| |
A la duchesse de Lorraine4).Mon illustre Cousine en Adam et en Eve;
Croirez vous bien qu'un mal, qui jour et nuict sans trefue
Tente ma patience et m'exerce aux tourmens,
M'a raui, ces huict jours, mes plus beaux sentimens;
5
Que j'en suis estourdi de coeur et de ceruelle,
Et ne distingue plus la Haije de Bruxelle,
La teste du chapeau, les chausses du pourpoint?
Croijez le, ma Duchesse, et ne vous raillez point:
La chose, à mon aduis, n'est que trop reconnue,
10
Si je suis dans Bruxelle et ne vous aij point veuë.
Brux. 16. Apr. paschate5).
| |
[p. 56] | |
Cousine, vous auiez si bonne grace au lict;
Soyez un peu malade, afin qu'on vous y trouue.
Brux. Apr.
| |
In seren.mi crescentis poemata ad Iosephum Zamponium1)+.Desino, Zamponi, numerosque motusque modosque,
Quos paris, elogijs tollere ad astra meis.
Desino; da veniam, et quas dixi pernego laudes
Esse tuas. alio pertinet iste stupor.
5
Scilicet Austriaco lumen de lumine; quid de
Lumine? de viuo Numine numen habes.
Hinc animos commota fides, hinc tibia fastum
Sumit, hic est qui te spiritus autor agit;
Hoc tibi diuino manat de Carmine Carmen,
10
Ista suos dictant aurea verba sonos.
Magne vir, en aliquis quo tu tibi detrahis esse,
Felicem solide dicere nemo potest,
Illâ sorte, puta, qua felicissimus audis,
Quando ducem facti nactus es Archiducem.
Brux. VI. May.
| |
La viole de gambe en desordre.Vostre Instrument, Duchesse, est fort dans mon estime:
C'est pitié de le veoir toucher si rarement,
Car, si je l'entreprens, et l'enjambe et l'anime,
Il respond à mes coups, et vigoureusement.
5
Que si, pour en jouër le grand bransle à la mode
Et nous en rejouïr à deux tout nostre soul,
I'y trouue une cheuille à dire en quelque trou,
Ne voulez vous pas bien qu'on vous en accommode?
Brux. 18. May.
| |
[p. 57] | |
5
Qu'il faict bon manier ceste gorge et ce sein,
Que tout ce qu'on ij touche est ferme et fraix et sain.
Que j'auraij du plaisir à faire à cest' Image
Sacrifices de voeux, de respects et d'homage!
Ce dis-je, et m'esveillaij, et en ouurant les yeux
10
Ne vis rien deuant moij que la voute des Cieux;
Beau Tableau, si jamais il en fut sur la terre,
Mais Tableau, qui pour lors ne put me satisfaire:
Tant j'auoij l'oeil gasté, tant le sens esblouij
D'un peu de vision qui m'auoit rejouï.
15
Buenas noches, Duchesse, il me tarde et m'importe
De reueoir ce Portraict, que, quand vous seriez morte,
Vous ne sçauriez paijer auecque moins d'effect
Bon soir et bonne nuict; ce n'est plus vostre faict
De m'en faire jouïr; tout ce que j'en espere
20
Depend de mon sommeil, qu'en suitte je prefere
A toute la splendeur de touts les yeux ouuerts,
Fussent ils les plus beaux de Bruxelle et d'Anvers;
Exceptez seulement les deux vostres, Cousine,
Qui mettent corps et Coeurs en flamme et en ruine.
25
Seroit ce pour cela que vous me les cachez?
Seruez vous de pretexte, et, pour le moins, tachez
D'estre perfide et bonne, auare et pitoijable.
Quant à moij qui, reduict de l'Histoire à la Fable,
De la fable me doibs contenter au besoin,
30
Ie vous baise les mains, et vous rens vostre soing
Et parole de bouche, et paroles escrites,
En vous remerciant du bien que vous vous feistes,
Quand, pour vous resjouïr, vous voulustes sçauoir
Combien de moiz un fol pourroit viure d'espoir.
35
C'en sont dix, c'en sont douze, et c'en est bien vingtaine.
Estes vous satisfaicte, ou prendrez vous la peine
D'encor vous esgayer à mes pauures despens?
Certes c'en est assez; n'ij perdez plus de temps.
Et si la planche en fin, ou la Toile promise
40
Ne se verra jamais rendue ni conquise,
Permettez au Cousin en Adam seulement
L'innocente faveur de dormir doucement.
Vous voyez ce qu'il peut à l'heure qu'il sommeille
Et ce qu'il ne peut pas quand vous voulez qu'il veille.
45
Ne le vueillez donc plus; puis que dedans ses ijeulx
Il trouue ce Portraict qu'on luij refuse, et mieux.
Car c'est vous qu'il y trouue et tant que la nuict dure
Il possede en son lict cest' aijmable figure.
| |
[p. 58] | |
Bref, voyez vous, Cousine, (et soit dit entre nous)
50
Il ne tient qu'à luij seul qu'il ne couche aueq vous.
Brux. 19. May.
| |
Speelman2).Daer werdt veel gelds verspeelt, en wee hem die 'tontgeldt,
Wee, die maer tuschen vrees en hoop sit van verblijden:
Ick speel, en win altoos, en heb noijt leed te lyden;
Want ick verspeel altoos een ander man syn geld.
Br. 23. Maij.
| |
Kock3).Mijn' kunst heeft hulp van doen; of ick bekoock geen' eer.
Maer Suijcker, Sout en Smout en Kruijt en sulcke vodden
Zijn all' de helpers niet: sij helpen mij maer brodden
Soo een daeraen gebreeckt; den honger van mijn' Heer.
Ib. 27. Maij.
| |
Biersteker4).Liefhebbers van goed Mout, die 'ck aende Neusen ken,
Mijn Huijs is als de Back daer in 't Nat uyt de sprongen
Van levende fontein gepompt werdt of gedrongen.
De Brouwkuijp is de sprong; raedt wat ick voor een ben.
Ib. ult. (31) May.
| |
Waschter5).Ick derf 't niet seggen; maer het gaet ten naesten by
Met mijn werck en mijn' winst, als met de suijver-neering
Die by den afval leeft van menschelicke teering;
Hoe meerder vuijlicheit hoe schooner kans voor mij.
Ib. 2. Iun.
| |
[p. 59] | |
Stijfster1).Ick laet blaeuw Nederland met geel Britannien kijven;
Ick slacht den Kock, ick dien een ijeder naer syn' grill;
'T magh blaeuw, of geel, of groen, of swart zijn, watmen wil;
'T is al goed stijfsel als 't mij maer de bors kan stijven.
Ib. 6. Iun.
| |
Koppelaer2).Mijn' winst werdt soo benijdt; elck wil koeck met mij deelen:
Men handelt maeghdommen voor geld van huijs tot huijs.
In een onnoosel punt vind ick ons wat te scheelen,
Sy kopp'len opentlick, en ick doe 'tonder 'tCruijs.
Ib. 7. Iun.
| |
Coetsier3).Ick sit voor en ick men, en 'tschijnt ick 'tal bedrijv,
Maer die daer achter sit is vracht en vooght van 'tmennen:
Hoort eens, getrouwde man, leert het met mij bekennen;
Ghij sit voor en ghij ment; maer vracht en vooghd is 'twijf.
3. Iul.
| |
Lacquaij4).Ick waer myn eighen man en aet myn eigen brood,
Kost ick wat Ambachts met mijn ongetuchte handen:
Onkundigh als ick ben in groot gebreck van tanden
Soo helpen mij alleen mijn' voeten uijt den nood.
8. Iul.
| |
Noch5).'T en is geen' wetenschap die swaerlick zy t'onthouden,
'T is een' voorsichticheit die de natuer ons leert,
(Niet waer, Soldaten?) als de goede kans verkeert,
Dat wij beij loopen om het leven te behouden.
eod.
| |
[p. 60] | |
Barbier1).Hadd ick een' merghen lands die 'ck soo dicht hoijen moght
Als Mannen kost'lick mal haer backhuijsen doet maeijen,
Een Zeissen soud' ick voor een Scheermes leeren swaeijen;
Veldscheerer wild' ick zijn, en waer' haest rijck gewrocht.
eod.
| |
Page2).In 'trijpste van mijn bloed, in 'tonrijpst van mijn' jaeren
Heet ick noch man noch kind, noch heel geck, noch half wijs.
Wat, meent ghij, hoort 'er toe om sulck volck te bedaeren?
Een korte recipe, een handvol Bercken-rijs.
12. Iul.
| |
Doctor3).Ick heet een Doctor, maer een raed-seer hiet ick best:
Soo raed ick 't als ick raed. Kost ick een dingh bewenschen,
Ick hielp'er menigh op, die 'ck nu smoor in het nest,
Een slecht half Cruijs-casijn in 'tlichaem vande menschen.
13. Iul.
| |
Quacksalver4).Ick steeck mijn' stouten voet in der Doctoren Schoen,
En danss'er met voor 'tvolck, soo dat het oude seggen
Door mijn' vertieringen licht is om wederleggen:
Wat dunckt u, Boeren, is 't met seggen niet te doen?
15. Iul.
| |
Chirurgien5).Een Smith heet Meester Wilm, een Snijder Meester Cent,
Een Beul heet Meester Dirck, een Raedsheer Meester Steven;
Elck moet bey naem en konst op 'tMeesterschap toe geven:
Maer, of ghij sonder bey den Meester socht, Ick ben 't.
eod.
| |
Notaris6).Oud Roomen doopte mij, naer ick verstae, Notaris:
Maer, Landslien, gaet u niet soo verr ten einden aêm:
Wat dunckt u, raeckt' ick niet ten deelen aenden naem,
Om dat ick meestendeel gehaelt werd als noot daer is?
16. Iul.
| |
[p. 61] | |
Predicant2).God door een sterflick mensch ter wereld neer gekomen,
Was 'twonderbaerlixte dat sterflick mensch oijt sagh:
Maer die mij seggen hoort (de saeck wel opgenomen)
Siet noch de selve gunst gebeuren allen dagh.
eod.
| |
Klapperman3).'K roep wat ick roepen magh van d'een' tot d'ander deur:
Maer 'tgaet mij byder Straet als 't Leeraers doet in Kercken,
Daer 'tschool gehouden werdt van Boet en Goede wercken,
D'ontroerde hooren 't, de geruste slaepen 't deur.
17. Iul.
| |
Op het bancketwerck vanden hr. I. de Brune5)+.Soo doorgoed is de Ziel die in de Bruijne woont:
In 'trijpste van sijn' tijd heeft hij door veld en steden
Het Conincklick gesang, en lessen, en Gebeden,
Heel Sions Heilicheit syn vaderland verthoont.
5
Nu is hij oud: maer siet hoe hy d'er op verschoont,
En met een Achternae van stichtelicke leden,
| |
[p. 62] | |
Gesuijckert met goe tael, gekruijdt met scherpe reden,
De Maeltijd van eertijds soet en milddadigh kroont.
Tast toe, en spijst uw' ziel met serpe leckernijen:
10
'T is soeticheit die tot geen' gall en sal gedijen,
Maer Heiligh bitter tot uw' welvaert opgerecht.
Soo ghij dan ergens wat meer pepers vindt in 't kauwen,
Denckt aenden ouden ernst van die het schaft en seght,
Dat was de Bruijnes werck, dit komt mij van den grauwen.
25. Iul.
| |
(Op het selve)1).Keurt dit Goud, Leser, niet nae 't Oogh, maer nae 't gewicht.
Wat u schort aen 'tfatsoen sult gh' aende waerde winnen:
'T is hecht werck, en wel eens soo dicht als sommigh Dicht;
'T is ongerijmde Tael, maer 'tzijn gerijmde Sinnen.
27. Iul.
| |
Stoelmaecker2).Mijn Stoelemaecker will Stads Burgemeester wesen:
Men seght hem, sulcken sprong en saghmen noyt voor desen.
Hij meent, het komt hem toe; want, seght hij, dat ghij 't weet,
Ich heb al over lang den Schepenstoel bekleedt.
29. Iul.
| |
Koffermaecker3).Mijn' arme kunst is, plaets voor geld en goed te maecken,
En geld en goed daertoe. maer wat ick kluts en kerf,
Dit lest' Artijckeltje blyft soo klein op den kerf,
Dat ick van d' arme kunst niet en sie te geraecken.
31. Iul.
| |
Uytdraegster4).Ick draegh uyt, ick draegh in, naer 'tmet de neeringh gaen wil:
Mans, die mij suer besiet, maeckt niet te veel gekijfs;
Ick doe de kunst om brood; maer, als men 't recht verstaen wil,
De rechte uytdraegsters zijn uw' quanselighe wijfs.
1. Aug.
| |
Wever5).De Schipper kan 't van mij, of ick van hem, 'tlaveren:
Hoe 'tgaet, wij konnen 't beid, en die 'tvan ons wil leeren
Gedencke dat elckeen, hij maeck' het hoe hij 'tmaeckt,
Ten einde van syn' web door dwarsche Cruijssen raeckt.
Aug.
| |
[p. 63] | |
(Aenden heer van Maersseveen)1).Ick heb soo swaeren strydt met dese Vecht te vechten,
Haer' schoonheit, Maersseveen, tast mij soo vriendlick aen,
Dat ick moet vluchten, niet voor d'eer van uw' gerechten,
Maer om uw' soete Vechts aenvechtingen t'ontgaen.
Maersseveen 21. Aug.
| |
(Aenden selven)3).Ick doe recht, Maersseveen, als stoute kind'ren plechten,
Diem' aen de les in 'tschool moet houden met een' wenck;
Ick sit op Hofwijck staegh aen Goudestein en denck,
En vliede van mijn' Vliedt, om voor uw' Vecht te vechten.
5
Heel Voorburgh komt in roer om tegens mij te rechten
Voor d'eere van de plaets, die 'tvolck seght dat ick krenck,
Als ick uw Maersseveen te langhen lofdicht schenck
En voor de Vecht alleen te veel Lauriers wil vlechten.
Maer ick heb haest gedaen met pleiten; sij zijn 'tquijt
10
Eers' om sien; goed of quaet, sy moeten 'tmij wel geven,
Daer ickse met gewelt van redenen verbijt,
En roeme Maersseveens Paleisen buerigh leven,
De lieffelicke locht in allerhande weer,
De klaerheit vanden Stroom en 'tblanck hert vanden Heer.
Inter Maerssen et Woerdam 22. Aug.
| |
[p. 64] | |
Aenden selven1).Nu weet ick 't, Maersseveen, en 'tis licht om versinnen,
Waerom uw Goudestein van velen werdt bemint;
Twee lieve dinghen doen 't, en diem'er altoos vindt,
De soete Vecht voor deur, de soete vocht van binnen.
Inter Bodegrau. et Leidam eod. 22. Aug.
| |
(Amsterdam ontroert)2).Hoe quam 't, dat Amsterdam soo gram was,
En waerom was 't niet voorden Prins?
In seven woorden gaet veel sins;
Om dat de Prins voor Amsterdam was.
10. Sept.
| |
Valsch munter3).Dirck heeft verstand van als,
'T minst is van geld te maecken,
Dan goed en dan eens vals,
Nae tyd en loop van saecken.
5
Nu kost het hem den hals;
Daer most hij toe geraecken;
En 'tis hem wel gegunt,
Hy hadt'er op gemunt.
13. Sept.
| |
Boer4).Een dick-tong, die syn R. niet wel wist uijt te spreken,
Heeft mij den eersten naem gegeven op syn Boers.
Want als ick 'tal doorsie, soo deugden als gebreken,
Mijn' lieve Ionckertjens, wij zijn niet min als Broers.
14. Sept.
| |
Hoer5).'T is 'tvolck niet aen te sien: de deughdelijxte tronie
Staet meestendeel en pronckt op 'tdeughdelooste lijf.
Wat vond ick speelnoots in den handel dien ick drijf,
Waer yeder een' bekent als nicht van Babilonie!
17. Sept.
| |
[p. 65] | |
Bedelaer1).Goe' handen by der straet, goe' tongen inde kercken
Benemen mij den lust van sweeten: En waerom.
Wat light mij aen de moeijt, indien ick allom kom
Daer goede Liên voor mij wel bidden of wel wercken?
eod.
| |
Hoefsmith2).Was 'tmis met vrouw Natuer, of seggen 'tmaer de Kaeckers?
Most Horen Yser zijn tot een' goe'n Peerden-schoen?
D'een seght jae, d'ander neen. Wat roert mij wat sij doen?
Ick hebber 'tkostien af; danck heb de straetemaeckers.
eod.
| |
(Kort proces)4).Een lichtmis leij Andries syn' valsche hand te vooren,
En seid' hem, 'twas de sijn, en hij vast aen 'tverbant:
'T was logen, seijd' Andries, en klonck hem om syn' ooren:
Dat was Andriesens hand.
23. Sept.
| |
Schilder5).Een mensch en is maer eens, en ijeder voor syn' tyd:
Ick maeck'er op den duer. Hoort en leert wel onthouwen;
Daer is niet stevigher om jaeren te verdouwen
Als Menschen schaduwen in Olij geconfijtt.
24. Sept.
| |
[p. 66] | |
Beelthouwer2).Ick weet niet wat mijn werck van 'tschoonste schepsel scheelt:
Maer, als ick pocchen sou, het scheel waer goed te wijsen,
Al deed 't het spreeckwoord maer: want, die te deegh wil prijsen,
Moet seggen, dat een Mensch soo schoon is als een Beelt.
7. Octob.
| |
Chipier3).De Galgh hanght t' mynent uijt; daer 's geen ontkennen aen;
Maer geerne schonck ick hem te loon drij of vier basten,
Die eerst het spreeckwoord uijt syn' mond heeft laten gaen,
Dat, soo de weerdt is, soo verleent hem God syn' gasten.
9. Octo.
| |
Schrobster4).Het heet' de Pest in Duijtsch, het heet' de Plaeg in Schots,
Het heet' de Swaericheit daer jongh en oud voor beven,
Ick die in 'tsterven vind de middelen van leven
En kan 'tniet noemen als een' milde gave Gods.
eod.
| |
[p. 67] | |
Spellemaecker1).Een vrouw is een gebouw dat aenden and'ren sitt
Met bouts en gaten, meer of min, naer tyden loopen.
Nu moetmen dit gebouw eens 's daeghs ten minsten sloopen.
Denckt oft' er werck valt voor een Koper-spijcker-smit.
eod.
| |
(Misverstant)2).Antonie is heel op Comedien gestelt;
Daer staet hij, sonder heel of half Fransch woord te weten,
En, heeft hij wat gesien, strax heeft hij 'tweer vergeten:
Antoni en verstaet het spel niet, maer syn geld.
eod. 13. Oct.
| |
Vingerhoedmaker3).Hebt gh' een spits vinnigh wijf, die 't meer en meerder werdt
Hoe ghij se meer en meer met reden te gemoet komt;
Leert aen haer wapen selfs wat u al rechts te goed komt;
De Naeld en vingerhoet beduydt hert tegen hert.
17. Oct.
| |
Slaep4).Siet wat een' doode vreught de vreught is diemen raept
Wanneer men alle daegh eens sterven gaet, en slaept;
'T sal mij te nacht wel gaen: die gissing kan ick maecken
Bij 'tsand in d'oogen en wat gaepens: jae noch meer,
5
Het gingh mij wel te nacht, ick voel het aen 'tontwaecken;
Maer dat 't mij 's nachts wel gaet en voel ick nemmermeer.
eod.
| |
(Lock en strick)5).Wat doen de Ioffertjens met Stricken en met Locken?
Een Strick bediedt bedrogh daer in ons Locken locken.
21. Oct.
| |
[p. 68] | |
Wijnkooper1).Wijnkooper noemtmen mij: wijnknooper, gaet wat stout;
Dan 'tslaet niet quaelick op de noble kunst van plengen.
Men noem' het hoemen wil, wijnkoopers sop-verlengen,
'T geeft geen wijn-koper, maer wijn-silver en wijn-gout.
23. Oct.
| |
A monsieur de Lyere2)++.Monsieur;
Vous auez quatre niepces,
Fort grandes et fort belles pieces,
Qui ne font plus rien qu'yvrogner.
Il est temps de les destourner.
5
Trijntje Cornelis, bonne femme,
Me semble assez honeste dame
Pour les remettre au bon chemin,
En leur faisant veoir que le vin
Est de mauuaise consequence
10
Au sexe que, par reuerence,
L'on pourroit nommer le ....
Si le mot n'estoit defendu.
Si vous estes assez bon Oncle
(Ie trouue froncle et ecarboncle,
15
Qui riment sur le fascheux mot,
Mais le discours en seroit sot)
S'il vous plaist, ce voulois-je dire,
D'assister à les veoir instruire
Par ceste illustre de Saerdam,
20
Un peu moins grande qu' Amsterdam,
Ie croy que ceste apresdinée
L'heure en pourroit estre assignée;
Car c'est moy qui l'ij meneraij:
S'entend que je pourparleraij
25
Que dans cest auguste Synode
Nous soyons exempts de la mode
De receuoir, cas aduenant,
La visite du suruenant.
Car les Guerins et les La Barres
30
Sont des faquins assez auares
| |
[p. 69] | |
Pour me vouloir mal du bonheur
D'un Theatre met open deur.
Sachons, ou en rime, ou en prose,
Comment vous gousteriez la chose,
35
Et si vous serez de loisir
Pour vous en donner le plaisir.
Faict dans mon lict dessus un coude
(Qui, diable, rimeroit en oude?)
Le 25.e du mois
40
Qui laisse cheoir la fueille au bois,
Mais qui le bon raisin enfante,
L'an 1600. 6. et 50.
25. Octo.
| |
[Mij deert het ongeval de goe Vrouw overkomen]Mij deert het ongeval de goe Vrouw overkomen
Dien een verwoedde Beer het leven heeft benomen:
Maer daer is een hoop Wijfs die 'ck weet en niet en weet;
Neemt off'er 'tarme Beest sijn' buijck vol eens in beet,
5
En dat het dag'lijx geen goed voedsel en kost derven,
Wat dunckt u, souden 't Mans van honger laeten sterven?
28. Octob.
| |
Bouwmeester1).'T en is niet dat mij haet of nydicheit verweck;
Maer lett eens, huijs voor huijs, wat sich neuswijse blinden
Mijn konst al onderstaen, en ghij sult licht'lick vinden
Hoe veel een Architect scheelt van een Archigeck.
28. Oct.
| |
[p. 70] | |
Ebbenhoutwercker1).Die meent dat Schrijnwerck al soo waerdigh aende Mart is
Als 'tgeen mijn' fijne schaef den prachtigen bereidt,
Moet weten dat hij droomt, of sonder schaemte seidt
Dat glad en onglad een, en sacht hardt en wit swart is.
29. Oct.
| |
Aen me vrouw Ryckaert2).De groote web en was niet af,
Doen ick mij heiligh avond gaf
En Hofwijck door en door voldaen hiel.
Als icker eens van niews op aen viel
5
Ick sagher stof van dichten in
Voor noch een Boeck, of weinigh min.
Siet wat een Text, en wat al wonders!
De rest en schijnt schier niet besonders
Bij een gerief dat Hofwijck heeft;
10
Dat dieder still en eenigh leeft,
En bij goe Bueren in het zuijden,
En bij Rijck-aerdigh slagh van Luyden
Ten westen van syn' wildernis
Van lydelick geselschap is,
15
Noch voor betaelen noch voor borghen
Noch voor de keucken heeft te sorghen;
Want, soo hij maer eens deerlijck siet,
Hy raeckt 'er aende kost om niet.
Hofwijck. 29. Oct.
| |
Voerman3).Geen' vromer neering als de mijn' en is op eerden:
Ick help de lieden voort en sy gerieven mij:
Dat 's een' gerechticheit: maer daer 's een ander bij,
Ick voerman voer mijn vracht en mijn' vracht voert mijn' peerden.
1. Nou.
| |
(Rechtvaerdighe groet)4).Daer is soo veel gerucht in 't Montje van Constantie,
En sulck'en langen, langen omslagh in haer' praet;
Dat eens een, onverhoeds haer groetend' op de straet,
Niet qualick sprack, Goe'n dagh, Me Ioffrouw Circumstantie.
4. Nou.
| |
[p. 71] | |
Schouth1).Daer hangt een Boeven-net gespannen voor mijn' Deur,
Daer 'tminste diefken in de mazen blyft verhangen:
Maer siet eens, weyluij, wat een averechtsen vangen;
Het klein goed smoorter in, het grof wilt snapter deur.
eod.
| |
Ingenieur3).Waer ick de man alleen, ick waer van grooter waerde,
En dwong de halve Werlt, 'tzij tartende, of getart:
Maer 'tschaeltjen hangt te recht; daer is hard tegen hard,
En men vanght veer met veer, haer met haer, aerd met aerde.
eod.
| |
Stillevegher6).Kan ick gebeteren dat alle menschen stincken,
En alle beesten niet? siet mij daer niet op aen;
Maer daer op, dat ick spijs en drincken, eens vergaen,
Weet te vervoeren daer 't weer spijs werdt en weer drincken.
eod.
| |
[p. 72] | |
Noch1).De waerheit moet 'er uijt, al schaet mij datmen 't weet',
Dat Broot tot vuylicheit en vuijlicheit tot broot werdt,
En dat het een soo net op 'tandere begroot werdt,
Dat yeder pas soo veel kost messen als hij eet.
eod.
| |
Oesterman2).Ey lieve Tromp en Blaeck, manhafte zeeverwoesters,
Gunt eens stil water, en aen bueren bueren-vis:
Daer toch het oogenmerck niet als verslinden is,
Luyt het niet leelicker, Hael Menschen, als, Hael Oesters?
10. Nou.
| |
Mosselman3).Mijn' Mossel, ick beken't, is niet heel Oester-kost:
Maer Rynsche Most ter noodt dient wel voor Most uyt Spagnen,
En 'tsoud 't hem konnen doen, die beter niet en kost,
Met Aechten-Appeltjens voor Lissebonsche Oragnen.
eod.
| |
Post4).Post heet ick. en waerom? bedenckt toch, waer komt Post af?
Gelyck ick wel een' Post, die schier noijt stil en stae?
En ryd ick altyd voor, en is, Post, achternae;
Was 'twel een Latinist die my den naem van Post gaf?
11. Nou.
| |
Bode5).Die een' Apostel noemt met een' Evangelist,
Heeft my somtyds genoemt, als ick wat hard kom loopen:
Maer Evangelien uyt mijnen mond te hopen
Als ick aen 'thincken ben, is tastelick gemist.
12. Nou.
| |
[p. 73] | |
Hondeslagher4).Elck syn' gerechticheit en elck den vollen swier
Van d'eere die hem komt: wat dunckt u, die soo heeten
Oor na den Preeckstoel hebt; behoor ick niet te heeten
Uw geestelick en beestelick Audiencier?
eod.
| |
(Neel inde pockputten)5).De Poxkens hebben Neel haer backhuijs staen verdelven
Als braeckland niew geteult voor naest aenstaende mert.
Maer Neel smeert weer soo dick dat alles gladde werdt.
Dat 's een' quae Rekening vereffent met syn selven.
eod.
| |
(Rond uyt)6).'T is waer; Ian spreeckt rond uijt: maer 'tis meest suer of serp
Dat hij soo rond uijt spreeckt. Wacht u voor sulcke monden;
Sij byten rond uijt: en, betrouwt ghij alle ronden,
Denckt aen 'tschoenmakers mes, dat's oock rond, maer 'tis scherp.
eod.
| |
[p. 74] | |
Pottebacker1).'T Rad dat mij raebraeckt, draeyt als 't Rad van avonturen:
Maer 'tdraeijt te waterpas; daer is geen rijsen aen.
Soo blyv ick dat ick ben, en raeck hier niet van daen,
Soo veel ick gissen kan, voor mijn' lest' avont uren.
eod.
| |
Confiturier2).Siet wat een' soete winst; Vrucht en Blom, die half groen
Van Boom of Struijcken gaen maeck ick ten eersten rijpkens,
En milder op de Tong dan Son of Locht sou doen:
Is 't niet in 'tSuycker-riet dat ick sit en maeck pijpkens?
13. Nou.
| |
Koeckebacker3).Als 'tal versadight is van wat mijn arme Macker
Uijt den Brood-oven schaft, dan kom ick noch te tij
En snij des Snoepers Bors met niewe leckernij:
Is 'tKoeckebacker dan, of beter Kloecke backer?
eod.
| |
Ruffiaen4).Vleeschhouwers, slechte lien; leert eenen treck van mij;
Ick handel in jong vleesch, als ghij doet: maer verkoopen
Is quijt gaen. Siet hoe 't volck na mijn vleesch komt geloopen;
Nochtans verhuer ick 't maer, en krijgh meer gelds als ghij.
eod.
| |
Coronel6).Hopluijden, lett'er op; mijn naem is bitter Wals;
Vermaent het yeder een uw selfs en uw' Soldaten:
Die mij meeneedigh, of mismoedelick verlaeten,
Daer is geen gecken med', het geldt haer bey den hals.
19. Nou.
| |
[p. 75] | |
Capitein1).Wat handen moeten doen, waer voeten henen moeten,
Staet aen des hoofts bevel: maer sulcken hooft als ick
Beveelt belacchelick, 'tzij smeeckend' of met schrick,
Soo 'tself niet voorgaet met syn' handen en sijn' voeten.
eod.
| |
Lieutenant2).Ste-houdster van de Son, ghij zijt maer 's nachts bequaem,
'S daeghs mooght gh' u waer 't u lust verr van de moeyt onthouden.
Myn ampt is nacht en dagh en allom sté te houden,
En of ick het vergat, gedenck het bij mijn' naem.
eod.
| |
Vendrigh3).Of 't op een sterven quam; best ligh ick in het sant
Daer ick gestreden heb, en mijn' bebloedde kleeren
Zijn haest doodkists genoegh: want, sterf ick man met eeren,
Men vindt mij allesins mijn doodkleet inde hant.
eod. 19. Nou.
| |
Boer5).Des Keisers Grootevaer was en blyft noch de mijn,
En dé het selve werck dat ick doe om te leven:
Dé nu de Keiser 'twerck dat hij dé, met syn' neven,
Wat soud'er min geruchts in dese Wereld zijn!
eod.
| |
Pachter6).Als ick mijn Landheers gront of door ploegh, of door delf,
Vertroost ick mij in 'tsweet alleen met dit bedencken;
Ghij moet mij Room en Melck van desen arbeit schencken,
En houden u de wey, of, Meester, doet het self.
eod.
| |
[p. 76] | |
(Arme rijckdom)2).Dirck heeft veel duysenden gekist,
En noch meer duysenden op renten:
Noch deert hem 'twater dat hij pist,
Om dat hy 't niet en siet te venten:
5
Den adem die sijn' Long ontfangt
Soud' hij wel willen niet verliesen;
De mode daer hij nae verlangt
Is datm' hem kleeden moght in biesen:
Nu lijdt hij honger daermen eet,
10
En staet en beeft daer and're warm zijn.
Eij seght eens, wijse li'en die 'tweet,
Wat is dat, Ryck, of is het arm zijn?
22. Nou.
| |
Hengelaer4).Is 'twaer? ben ick een' Craeij op 't jachtwerck dat ghij siet,
En gaet het spreeckwoord vast dat by d'ael-oude wijsen
Ter werelt is gebracht om luij volck te doen rijsen?
Voor seker, neen 't: een Craeij die stil sit vanght wel ijet.
eod.
| |
Lombard5).Die niet behendigh aen soo veel ten hondert raeckt
Als ick doe, onder schijn van arme li'en te helpen,
Lickt maer, in plaetse van den doijer, aen de schelpen,
End en verstaet niet hoe een Eijken lombaerds smaeckt.
eod.
| |
[p. 77] | |
Waersegger1).'T gaet leelick; maer 'tgaet vast (is maer mijn' kunst soo fijn
Als ickse venten derv om kunstich af te leven)
Dat het niet vast en gaet, waer dat het stae geschreven,
Dat alle menschen valsch en logenachtigh zijn.
23. Nou.
| |
Besteedster2).Waer ick een Ioffertje van drij vier azen weet,
Bestel ick haer een Meijt van twee drij azen lichter:
Die slaen malkanderen soo dicht als gras en dichter,
En ick krijgh niet met al; is 'tbeij niet wel besteedt?
eod.
| |
Noch3).St. Pieters penningkens in groote of kleine som
Is haeghmunt, goet genoegh voor Heer-Oom binnen Roomen.
Bij mijn' is 'tmaer een tuijch als biesen zijn bij Boomen:
Daer zyn Gods penningen, en daermé gaen ick om.
24. Nou.
| |
Appelwijf4).Siet hoe de menschen staegh van quaet op ergher slaen:
Mijn' malle groote moer heeft eens haer' kans verkeken
Om eenen Appel, dies' haer' man wist aen te preken;
Ick preecker alle man met heele korven aen.
eod.
| |
[p. 78] | |
Saelmaker1).Waer 'tvolck min ongeleert, sij souden leeren derven
Dat Roomen heeft gederft, en 'tstrytbaer Grieckenlant.
Ey, luijheit, ruckt haer maer de boecken uijt de hant,
En swijgt, geleerde; 'ksouw van honger moeten sterven.
26. Nou.
| |
Vettewaerier3).Bedenckt wel wat ick ben, meer boerigh, of meer heerigh.
'T is waer dat ick alleen het blauwe schootsvel draegh:
Maer past het mij alleen? gaet treedt eens door den Haegh
Van 't Hof af tot de Geest; zyn niet all' ampten smeerigh?
eod.
| |
Oblijman4).Mijn' Bus is vol goe waer om kind'ren te verblijen:
Voor stercker' mond en maegh te nietigh en te droogh.
Veel' luyden haer gesnap is oock soo wat in 'toogh;
Maer, als gh'er in bijt, wint en kruijm'len, als Oblijen.
eod.
| |
Bedsucht5)+.Wat soud ick op doen? leed en ongemack gaen lijden?
Sien wat mij niet en kan verbet'ren noch verblijden,
En hooren wat mij spijt, en riecken wat mij quelt?
Neen, 'tnestje daer ick ligh is min noch meer gestelt
5
Als daer ick twee mael drij en noch drij maenden in lagh,
Eer dat ick schreijend' aen den tepel van de min lagh:
Ick ligh warm, ick ligh dicht, en stillekens en sacht.
Moet ick eens alle daegh ter wereld zijn gebracht,
Ter werelt daer 'tsoo raest, als of ick inde baeren
10
Gestort wierd uyt de Koij? Ey, beddeken, uw baeren
| |
[p. 79] | |
En komt mij niet te pas: 'ten waer de malle pijn
Die honger heet, ick wouw wel ongeboren zijn.
Hofwijck 26. Nou.
| |
Rust op Hofwijck1)+.Op Hofwijck slaep ick maer; en droom van alle dingen,
Op Hoofsch' en Haegsche naer; die weet ick te verdringen
Met al wat Hofwijcksch is, en Tong, Neus, Oogh of Oor
Vermaeck bestellen kan. Ick smaeck, ick rieck, ick hoor,
5
Ick sie met d'oogen op, als menschen doen die waecken;
Maer 'tgaet gelijck men slaept, en allerhande saecken
Syn hert ontmoeten laet bij sorgeloos geval.
Drij halve daghen duert dat slapen, en dat 's al.
Van daer beghin ick mij te maenen door mijn selven,
10
Dat mij te passen staet op 'twoelend uer van elven,
En waecken heel de weeck in d'ongerusticheit
Van alle mans gequel om allemans bescheit,
In stormen van geschil, in arger soele winden,
Die vijanden ter sluijp aen tasten, en wel vrinden
15
Met hoon en achterklap, wel Broeder, wel verwant,
En spaeren rappigste noch suijverste van 'tLant.
In overijdelheit van snappende Saletten,
In 'teewigh roerende van wielen sonder wetten,
Voorhoutsche molens van den kostelijcken snof,
20
Diem' altijd draeijen siet en maelen niet als stof.
Beminde Saterdagh, zijt ghij noch verr van komen?
Spoedt toch, en helpt mij weer aen Hofwijcks soeter droomen.
Kom, peerden in de Coets, 'kvoel dat ick u genaeck,
En, Haegh, goe nacht; ick geew; maer van Hofwijcksche vaeck.
28. Nou.
| |
Lootgieter2).Een led're schootsvel en blauw' handen in 'tgesicht
Beloven niets te veel: maer, dieder op wil letten,
Een' ongetwijffeld' eer en is mij niet t'ontsetten,
Al daer ick over gae zyn saecken van gewicht.
2. Dec.
| |
Tennegieter3).In Gout en werck ick niet, 'tis verre van myn staet;
Gebacken schotelen lust mij niet te besweeten:
Maer 'tis mij eers genoegh met recht te moghen heeten
Een Tenne Leeraer vande Gulde middelmaet.
eod.
| |
[p. 80] | |
Brouwer1).Men heeft lang ondersocht bij redenen die klincken
Meer dan sij wichtigh zijn, wat Brootdroncken beduydt:
Maer lett eens op mijn mout; komt daer de naem niet uijt,
En geef ick niet het volck soo goet als Broot te drincken?
eod.
| |
Noch2).Sitt neer, Goutsoeckers, en God zeghens u mijn Bier:
Daer is een' Alchimij, wilt ghijse van mij leeren,
Die metter haest klein goet in groot goet kan verkeeren;
Niet als wat Mouts in wat schoon waters over 'tvier.
eod.
| |
Diefleider4).Ick schaem mij 'tambacht niet, ick magh mijn' naem wel hooren:
Al waer de boose zijn, zijn vrome li'en van noo.
Wat dunckt u, gaet het niet recht en voorsichtich soo;
Ick haelse daerse zijn en brenghse daerse hooren.
3. Dec.
| |
Beryder5).Soo is het met mijn Beest en soo met mij gestelt:
Syn' krachten konden mij vervoeren en vernielen;
En ick dwingh 't met een' Toom, een Roeyken en twee hielen:
Leert, domme lieden, wat verstant kan bij gewelt.
eod.
| |
Zydelakenkooper6).'T is goet; myn' waeren gaen in allerhande vormen;
Een yeder snippertse naer 'tyeder een gevalt;
Maer siet eens om den deun waer mé men kost'lick malt:
'T is (seght het toch niet voort) out raeghsel van doo' wormen.
eod.
| |
[p. 81] | |
Talgslager2).De menschen schricken, soo sij meenen, en ick gunt'er,
Als ijemant by geval komt op haer graf te tre'en:
Maer, wiltgh' een schricken sien dat vast gaet, alsser een
Voorbij mijn' molen treedt? lett op een' valschen munter.
7. Dec.
| |
Trompetter3).Een Fransche Cock en ick zijn eene slagh van li'en,
Hy kan de tong voldoen, en ick voldoe de ooren,
En ijeder soeckt ons wel te smaecken en te hooren;
Maer als w' aen 't wercken zyn en dientm' ons niet te sien.
eod.
| |
Toovenaers4).'T is waer, ick kan wat: maer daer is geen recht in 'tLand.
Ick moet'er voor te vier; van Meissjens die 'tmet mij doen
En dieder met een paer schoon' oogen 'tbranden by doen,
Seght, vrijers, isser oyt een' levendigh verbrandt?
eod.
| |
Op Ieremias klachten ende Salomons hooghe liedt, gerijmt door Bruno5).Ghij weet het, Leser; 'tzijn twee ongerijmde dingen
Die Brunos pen bestaet: maer, soo se Bruno doet,
Bekent eens, zijn se niet beij kunstigh en beij soet,
Beij niet meer ongerijmt, wel schreyen en wel singen?
7. Dec.
| |
[p. 82] | |
(Nachtdief)1).Trijn pleitte voor haer' man, wanneer hij op syn pad
Somtyds by noorder Son een deur ontgrendelt had;
Het scheen wel waer te zijn; maer, seis', haer man en docht niet
Dat het uytkomen souw: 'Twas soo, haer man en docht niet.
eod.
| |
Tromslagher3).Ick werd' het doode moe geslagen en gehoort,
En slaeder soo somtyts een levend Kalfje neven,
Daer 'top een grijpen gaet: Indien ghij 'tkont vergeven,
Liefhebbers vande kunst, en seght het toch niet voort.
8. Dec.
| |
Drooghscheerer4).Die mijnen winckel soeckt, siet dat ghy niet en mist;
Men kent de lieden noch aen neusen, noch aen baerden:
Ick scheer soo droogh ick magh: maer, of ghij 'tniet en wist,
Daer zyn nat-scheerers oock, en heeten droncken waerden.
eod.
| |
Op den aerdcloot inden vloer van 'tstadhuijs tot Amsterdam6).Die op dit vloeren lett,
En op dit heerlijck welven,
| |
[p. 83] | |
Moet seggen by syn selven,
Voorseker dese Wet
5
Bestaet in all' haer leden
Uijt hoogh vernufte lien;
Sij leeren ons met reden
De werelt te vertreden
En opwaert aen te sien.
9. Dec.
| |
Op den hemelcloot aldaer1).Leert onder het gewemel
Van 'twoelighe Stadthuijs
Gedencken aen den Hemel,
En treedt vrij in 'tgedruijs,
5
Als vander aerd' geresen
Op Sterr en Son en Maen;
Hier werdt u in bewesen
Hoe dat het eens naer desen
Den saligen sal gaen.
10. Dec.
| |
[Qui tua cumque meis impendes Otia, lector]Qui tua cumque meis impendes Otia, lector2),
Una fer autoris frons sit et una Libri.
Si Pater es, cape quod capias; cui Filius ortum
Debet, huic vitam prorogat arte Patri.
5
Quanta fides, quantae virtutis dextra, Parentem
Quem satis est vivum velle, vetare mori!
20. Dec.
| |
[p. 84] | |
Aux dames de Spiering, aveq 4. paniers à feu1)+.Voisines, qui sçauez ce que tout meuble vaut
A qui sçait l'appliquer, et où, et comme il faut;
Voicij meubles nouueaux: apprenez en l'usage:
Ce n'est pas le plus sot mesnage des humains,
5
Quand, au lieu d'un grand feu, qui gaste le visage,
Quatre petits Paniers chauffent huit belles mains.
20. Dec.
| |
|